(The Turkish Post) – İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad, ABD’nin görüşmeyi kabul ettiği İran’ın 10 maddelik teklifine ilişkin yaptığı açıklamada, bu metnin müzakerelerin ana zemini olacağını ifade etti.
Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın yardımcısı olarak devlet televizyonunda konuşan Nikzad, Washington’un 15 maddelik teklifine karşılık Tahran’ın hazırladığı 10 maddelik paketin resmi müzakere çerçevesi olarak masada bulunduğunu belirtti.
Nikzad, bu şartların kabul edilmemesi halinde anlaşmanın sonuçlanmayacağını vurgulayarak, “10 şart kabul edilmezse, Devrim Rehberi (Ayetullah Mücteba Hamaney) imzaya izin vermeyecek. Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreterliği, Devrim Rehberi’nden bu 10 şart için izin almıştır.” ifadelerini kullandı.
ŞARTLAR ARASINDA YAPTIRIMLAR, TAZMİNAT VE ASKERİ ÇEKİLME VAR
İranlı yetkili, teklif maddelerinin içeriğine ilişkin de ayrıntı verdi. Buna göre Tahran yönetimi, nükleer silah üretmeme taahhüdünü kabul ederken, buna karşılık güvenlik ve ekonomik başlıklarda somut güvenceler talep ediyor.
Nikzad, “Belirlenen şartlar arasında her türlü saldırganlığın tamamen sona ermesi, ABD güçlerinin bölgeden çekilmesi, İran ile Hürmüz Boğazı’ndan geçiş, birincil ve ikincil yaptırımların kaldırılması ve İran’ın kayıplarının tazmin edilmesi yer almaktadır.” dedi.
Açıklamalarda, özellikle savaş sonrası dönemde İran ekonomisinin yeniden yapılandırılması için yaptırımların kaldırılması ve zararların karşılanmasının kritik başlıklar arasında görüldüğü anlaşıldı.
SAVAŞ SONRASI BÜTÇE REFORMU MESAJI
Nikzad, Meclis gündeminde yalnızca dış politika başlıklarının değil, savaş sonrası ekonomik düzenlemelerin de yer aldığını belirtti.
İran parlamentosunun yeni dönemde bütçe reformlarını ele alacağını ifade eden Nikzad, “Meclis Başkanı’nın da görüşüyle bütçede reformlar yapılacak ve Allah’ın lütfuyla ülkeyi eskisinden daha iyi hale getireceğiz.” sözleriyle savaş sonrası toparlanma sürecine işaret etti.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN YENİ GEÇİŞ ÜCRETİ PLANI
Nikzad’ın açıklamalarındaki dikkat çekici başlıklardan biri de Hürmüz Boğazı oldu. İranlı yetkili, boğazdaki geçişlerin savaş öncesi düzene aynen dönmeyeceğini söyledi.
Bu kapsamda, Hürmüz’den geçen gemilerde taşınan petrol üzerinden varil başına ücret alınmasının planlandığını açıklayan Nikzad, boğazın gelecekteki ekonomik kullanımına ilişkin yeni bir model üzerinde çalışıldığını belirtti.
GEÇİCİ ATEŞKES SONRASI DİPLOMASİ TRAFİĞİ SÜRÜYOR
ABD ve İsrail’in İran’a 28 Şubat’ta başlattığı saldırılar ve ardından İran’ın misillemeleriyle bölgesel savaşa dönüşen süreçte, ABD Başkanı Donald Trump 8 Nisan’da 01.30 sularında ateşkesi kabul ettiklerini duyurmuştu.
Washington yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın açılması şartıyla 2 haftalık geçici ateşkesi kabul ettiğini açıklarken, İran’dan gelen 10 maddelik teklifin müzakereler için uygulanabilir bir temel oluşturduğunu bildirmişti.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi de daha önce yaptığı açıklamada, ülkenin savaş hedeflerine ulaştığını savunmuş ve nihai müzakerelerin İslamabad’da en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılmasının amaçlandığını duyurmuştu.
Bu süreçte Türkiye, Pakistan ve Mısır’ın taraflar arasında mesaj trafiğinin sürdürülmesi ve müzakerelerin sonuçlandırılması için diplomatik temaslarını yoğunlaştırdığı belirtilmişti.
Öte yandan geçici ateşkese destek verdiğini açıklayan İsrail yönetimi, uzlaşma sürecinin Lübnan dosyasını kapsamadığını savunarak bu ülkeye yönelik operasyonlarını sürdürdüğünü bildirmişti.
