(The Turkish Post) – DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), TÜİK’in mayıs ayı enflasyon verilerinin ardından hazırladığı Haziran 2026 Enflasyon Bülteni’ni yayımladı. Araştırmada, mayıs ayı itibarıyla yıllık tüketici enflasyonunun yüzde 32,61, gıda enflasyonunun ise yüzde 34,86 olduğu belirtilirken, asgari ücretin yılın ilk beş ayında enflasyon karşısındaki kaybının 4 bin 663 TL’ye ulaştığı hesaplandı.
Raporda, TÜİK verilerine göre mayıs ayında aylık enflasyonun yüzde 1,71, 12 aylık ortalamalara göre enflasyonun ise yüzde 32,24 olarak gerçekleştiği aktarıldı. DİSK-AR, yıl başından bu yana tüketici fiyatlarındaki artışın yüzde 16,61’e ulaştığına dikkat çekerek, yıllık programda öngörülen yüzde 16’lık yıl sonu enflasyon hedefinin mayıs ayında aşılmış olduğunu belirtti.
ASGARİ ÜCRET VE EMEKLİ AYLIĞINDA KAYIP HESABI
Bültende, yüksek enflasyonun ücretlilerin alım gücü üzerindeki etkilerine ilişkin hesaplamalara da yer verildi. DİSK-AR’ın çalışmasına göre asgari ücretin enflasyon karşısındaki kaybı mayıs ayında 4 bin 663 TL’ye ulaştı. En düşük emekli aylığındaki kayıp ise 3 bin 322 TL olarak hesaplandı.
Araştırmada, enflasyon oranındaki yavaşlamanın fiyatların düştüğü anlamına gelmediği vurgulanarak, fiyat artışlarının sürmesinin özellikle dar gelirli kesimlerin alım gücünü olumsuz etkilediği ifade edildi.
GIDA FİYATLARI GENEL FİYATLARIN ÜZERİNDE ARTTI
DİSK-AR, uzun dönemli fiyat hareketlerine ilişkin değerlendirmesinde, TÜİK endekslerine göre 2005 yılından bu yana genel fiyat düzeyinin 35,1 kat arttığını, gıda fiyatlarındaki artışın ise 52,7 kata ulaştığını belirtti. Raporda, gıda fiyatlarındaki yükselişin genel fiyat artışının üzerinde seyretmesinin düşük gelir gruplarının geçim koşullarını daha fazla etkilediği değerlendirmesi yer aldı.
Mayıs 2026 itibarıyla yıllık bazda en yüksek fiyat artışının yüzde 50,06 ile eğitim grubunda görüldüğü, aylık bazda en yüksek artışın ise yüzde 11,29 ile giyim ve ayakkabı grubunda gerçekleştiği kaydedildi.
OECD KARŞILAŞTIRMASI
Raporda, OECD verileri kullanılarak yapılan karşılaştırmaya da yer verildi. DİSK-AR, enerji ve gıda dışı fiyat artışları esas alındığında Türkiye’nin 2025 yıl sonu itibarıyla OECD ülkeleri arasında en yüksek enflasyona sahip ülke olduğunu belirtti. Çalışmada Türkiye için hesaplanan oran yüzde 32 olarak aktarılırken, Estonya’nın yüzde 5,8 ve Kolombiya’nın yüzde 5,6 ile Türkiye’yi izlediği ifade edildi. OECD ortalamasının yüzde 3,7, Avrupa Birliği ortalamasının ise yüzde 2,5 olduğu kaydedildi.
GELİR GRUPLARI ARASINDAKİ FARK
Araştırmada, enflasyonun farklı gelir gruplarını aynı ölçüde etkilemediği vurgulandı. TÜİK verilerine dayanan hesaplamalara göre en düşük gelir grubundaki yüzde 20’lik kesim toplam gelirin yüzde 6,4’ünü alırken, harcamalarının yüzde 29,2’sini gıdaya ayırıyor. En yüksek gelir grubundaki yüzde 20’lik kesimin ise toplam gelirin yüzde 48’ini elde ettiği ve gıdanın bütçesindeki payının yüzde 12,4 olduğu belirtildi.
DİSK-AR, 2023-2025 döneminde en düşük gelir grubunun bütçesinde gıdanın payının yüzde 36’dan yüzde 29,2’ye gerilediğini, buna karşılık konut ve kira harcamalarının arttığını belirterek, düşük gelirli hanelerin bütçelerinde konut giderlerinin ağırlığının yükseldiğini ifade etti.
