(The Turkish Post) – KAMİL ASLAN
Engelli ve bakıma muhtaç insanlar, neredeyse dünya nüfusunun yüzde 15’ini oluşturuyor. Türkiye’de ise resmi verilere göre; yaklaşık 2 milyon kişi engelli sınıfına giriyor. Bu kişilerin başta İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirler olmak üzere yaşadıkların sorunların başında ulaşım sorunu geliyor.
Siyasi iktidar yaklaşık 20 yıllık iktidarı boyunca bu problemlerin azalması adına bazı adımlar attı. Evde bakım, ulaşım ve ÖTV indirimi gibi ayrıcalıklar sunarak hem hastaların hem de yakınlarının bir nebze acılarını azaltmak istedi. Ne var ki bu alanlarda olduğu gibi, verilen imtiyazların istismar edilmesi, gerekse de ekonomik durum, engellilerin önemli bir bölümünün verilen haklardan yararlanmasını güçleştirdi.
Bu kapsamda iktidar, yüzde 80 ve üzeri engelli sınıfına giren hasların yararlanması için araç alımında Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) vergisinde muafiyet getirdi. Ocak ayında güncellenen yeni vergi oranlarına göre; muafiyetli araç alımlarında uygulanan limit yeniden değerleme oranı yüzde 122 kadar artırıldı. Engelli vatandaşların araç alımlarında da ÖTV muafiyet limiti 450 bin 500 liradan 1 milyon 4 bin 200 liraya yükseltildi.
Ancak artan döviz kurları, enflasyon güncellemesi ve araç piyasalarında talep artışları otomobil fiyatlarına yansıdı. Nisan ve Mayıs ayında 650 ile 685 bin lira seviyelerinden satışa sunulan motor hacmi 1600 cc olan araçların fiyatlarına önce haziranda, artından da temmuz ayında astronomik bir zam yapıldı. Bir anda araçların fiyatları 1 milyon 4 bin TL’nin üzerine çıktı.
Türkiye’deki piyasa uzmanlarından alınan bilgilere göre; ÖTV’siz araç alımı için mart ayından itibaren sıraya giren ve kaparo yazılan binlerce vatandaşın talepleri bayiler tarafından iptal edildi. Özellikle Ankara, İstanbul ve İzmir gibi büyükşehirlerdeki Fiat, Renault, Dacia, Hyundai, Kia, Toyota, Citroen, Peugeot, Opel, Skoda, Seat ve Volkswagen gibi dünya markalarının pazarlamasını yapan firmalar artışları gerekçe göstererek engelli vatandaşları talep listesinden çıkardı. Bazı vatandaşların da kaparoları hesaplarına yatırıldı. Bayiler şu an itibariyle ellerinde 1.6 motor ve ÖTV muafiyetine uyan hiçbir aracın kalmadığına dikkat çekiyor. Kaynaklar söz konusu fiyat artışlarından dolayı vatandaşların hedefi haline geldiklerine dikkat çekerken, düzenleme için hükümeti işaret ediyor. Çünkü ÖTV düzenlemeleri genellikle her yılın ocak başında yeniden düzenleniyor. ÖTV muafiyetli araç fiyatlarının 1 milyon 4 bin TL’de kalması halinde yılsonuna kadar raporla bir engellinin araç alması söz konusu değil. Çünkü dolar kurundaki bir kuruşluk artış bile araç fiyatlarına 25 bin ile 60 bin TL arasında zam olarak yansıyor.
Vatandaşlar siyasi iktidara yılsonunu beklemeden ÖTV’de acil bir düzenleme yapmasını beklerken, Maliye ve Hazine Bakanlığı ise şimdilik bu talebe sıcak bakmıyor. Kaynakların aktardığına göre, ÖTV’siz bir araç alımında Hazine’nin kasasına yaklaşık 475 bin ile 500 bin TL girmiyor. Bundan dolayı da Hazine kaynakları ocak ayına kadar söz konusu düzenlemede hiçbir değişikliğe gitmeyi düşünmüyor.
