(The Turkish Post) – Rusya’nın devlet kontrolündeki enerji şirketi Gazprom’un Avrupa’ya doğalgaz ihracatı, 2025 yılında sert bir düşüş yaşadı. TürkAkım hattı verilerine göre, Avrupa’ya sevk edilen gaz miktarı bir önceki yıla kıyasla yüzde 44 azalarak 18 milyar metreküpe geriledi. Böylece ihracat hacmi, son 52 yılın en düşük seviyesine indi.
Avrupa, 1973’te Sovyetler Birliği ile yapılan ilk anlaşmalar kapsamında Sibirya sahalarından 6,8 milyar metreküp gaz almaya başlamıştı. 1975’te Almanya ile imzalanan ve “gaz karşılığında boru” olarak bilinen anlaşma sonrası ihracat hızla artmış, 1980’de 54,8 milyar metreküpe, 1990’ların başında ise 110 milyar metreküp seviyesine ulaşmıştı.
ZİRVE 2018-2019’DA GÖRÜLMÜŞTÜ
Gazprom’un Avrupa’ya gaz satışlarında zirve ise 2018–2019 döneminde görülmüştü. Bu yıllarda Avrupa ülkelerine 170–180 milyar metreküp gaz gönderiliyor, bu miktar şirketin uzak pazarlara yaptığı toplam satışların yaklaşık yüzde 80’ini oluşturuyordu. Ancak son yıllarda hacimler yaklaşık 10 kat azaldı.
Avrupa pazarındaki daralmanın ardından Gazprom için en büyük müşteri Çin oldu. Gazprom CEO’su Aleksey Miller’ın açıklamasına göre Çin, Sibirya’nın Gücü boru hattı üzerinden 2025’te 38,8 milyar metreküp gaz satın aldı. Bu satışlar, Avrupa’ya kıyasla yaklaşık yüzde 40 indirimli fiyatlarla gerçekleştiriliyor.
UKRAYNA GAZ TAŞIYICILIĞINI DURDURMUŞTU
Rusya’nın yeni pazar arayışları ise sınırlı kaldı. Türkiye’de planlanan gaz ticaret merkezi projesi hayata geçirilmezken, Türkiye Gazprom’un Çin’den sonraki en büyük müşterisi olmayı sürdürdü. Buna karşın Ankara, yeni uzun vadeli anlaşmalar yapmadı ve süresi dolan sözleşmeler yalnızca bir yıl uzatıldı.
Öte yandan Avrupa Birliği, Rus gazı ithalatını 2027 sonbaharına kadar tamamen bitirme konusunda uzlaşmaya vardı. Ukrayna da 1 Ocak 2025 itibarıyla, kendi toprakları üzerinden Rus doğalgazının Avrupa’ya taşınmasını durdurdu.
