(The Turkish Post) – Anayasa Mahkemesi (AYM), bankacılık sistemindeki bir boşluktan yararlanarak 50 kuruş-4 lira arasındaki küçük iade talepleri için akrabaları adına bin 600’den fazla dava açan kişinin başvurusunu reddederek “vekâlet ücreti için dava açmak hak arama özgürlüğünün kötüye kullanılmasıdır” dedi. AYM, başvurucuları 2’şer bin lira disiplin para cezasına da çarptırdı.
Bankacılık işlemlerindeki küçük tutarlı iadeler üzerinden yüzlerce dava açılması, Anayasa Mahkemesi’nin dikkatini çeken bir dosyaya dönüştü. AYM, 50 kuruş ile 4 lira arasındaki iade talepleri için akrabaları adına 1.600’ü aşkın dava açan başvuru sahibinin bireysel başvurusunda, sürecin “hak arama özgürlüğü” değil “kazanç elde etme amacı” taşıdığına hükmetti. AYM, başvurucuları 2’şer bin lira disiplin para cezasına da çarptırdı.
Mahkemeye taşınan süreçte başvuru sahibi, bankacılık sistemindeki bir uygulamadan yararlanarak küçük tutarlı vergi iadesi işlemleri için çok sayıda dava açtı. Bu davaların önemli bir kısmında mahkemeler lehine vekâlet ücreti hükmetti; bazı davalarda ise bu ücret verilmedi. Başvuru sahibi, özellikle vekâlet ücreti alamadığı kararları bireysel başvuru konusu yaparak tüm işlemleri üst mahkemeye taşıdı.
AYM’nin konu hakkındaki kararı Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlandı. Kararda, banka hesapları üzerinden yapılan altın satış işlemleri için alınan Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi’nin (BSMV) Danıştay tarafından iptal edildiği belirtildi. Gelir İdaresi Başkanlığının artık BSMV alınmaması konusunu Bankalar Birliği’ne bildirdiği aktarılan kararda, ancak bankaların bir süre daha BSMV kesintisini sürdürdüğü ifade edildi.
Başvurucuların avukatının ise akrabalarının banka hesapları üzerinden çok düşük tutarlarda işlemler yaptığı, ardından 50 kuruş ila 4 lira arasındaki BSMV’nin iadeleri için ayrı ayrı bin 600’ün üzerinde dava açtığı anlatılan kararda, bu davaların bir kısmında vekâlet ücretlerine hükmedilirken bazı davalarda ise vekâlet ücretine hükmedilmediği belirtildi.
Kararda, “Başvurucular lehine vekâlet ücretine hükmedilmeyen bu kararların gerekçelerinde, başvurucular vekilinin kendisinin ve eşinin akrabaları adına binden fazla dava açtığı, başvurucuların banka hesapları üzerinden her gün yaklaşık 0,40 gram altın alımı yaparak ayrı ayrı dava açtığı, dava konusu işlemlerin başvurucular vekili tarafından vekâlet ücreti kazanmak amacıyla gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı hususlarına yer verilmiştir” denildi.
“Suni uyuşmazlık”
Kararda ayrıca şu ifadelere yer verildi: “Aralarında yakın akrabalık ilişkisi bulunduğu anlaşılan başvurucular ve vekillerince gerçekleştirilen altın alış işlemleri üzerine kesilen BSMV’lerin iptali ve iadesi talebiyle açılan davaların gerçek bir uyuşmazlığa dayanmadığı ve hükmedilmesi olası çok sayıda vekâlet ücretine odaklanılarak suni olarak oluşturulduğu gözlemlenmiştir. Bu kapsamda başvurucular vekili, vergi mahkemelerinde yüzlerce dava açarak bu mahkemelerin iş yüklerinin ciddi şekilde artmasına ve yaşanan emek kaybı nedeniyle bu mahkemelerde görülen davaların yargılama sürelerinin uzamasına neden olmuştur.
Aynı şekilde başvurucular vekilinin bu davaların bir kısmını bireysel başvuruya da konu ederek benzer bir tutumu Anayasa Mahkemesi nezdinde de sürdürdüğü tespit edilmiştir. Somut olayın koşulları bir bütün olarak değerlendirildiğinde dava ve bireysel başvuru hakkının açıkça kötüye kullanıldığı sonucuna ulaşılmıştır.”
Başvuruculara disiplin cezası
Karar, düşük tutarlı iade talepleri üzerinden seri dava açılarak vekâlet ücreti talep edilmesi konusunda emsal niteliği taşıyor.
AYM, başvurucuları 2’şer bin lira disiplin para cezasına da çarptırdı.
