(The Turkish Post) – Reuters haber ajansı, ABD Başkanı Joe Biden’ın Türkiye’ye F-16 savaş uçağı satışını gecikmeden onaylamaları için Kongre üyelerine mektup gönderdiğini bildirdi. Ajansa göre Demokrat Parti ve Cumhuriyetçi Parti’nin, Temsilciler Meclisi ve Senato Dış İlişkiler Komitelerindeki en üst düzey isimlerine de, Biden’ın resmi satış izni sürecini başlatma niyetinde olduğuna dair ayrı bir mektup gönderildi.
Reuters’a konuşan ABD’nin Ankara Büyükelçisi Jeffry Flake de, Türkiye’nin İsveç’in NATO’ya üyeliğini resmen onayladığını Washington’a bildirdiği anda Amerikan Dışişleri Bakanlığı’nın F-16 satışı için Kongre’ye resmi bildirim yapacağını söyledi.
İsveç’in NATO üyeliği TBMM’den geçse de Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan henüz kararı imzalamadı ve katılım dosyaları Washington’a sunulmadı.
Türkiye, Ekim 2021’de 40 adet F-16 ve mevcut uçaklar için de 79 modernizasyon kiti alımı için ABD’ye başvurmuş fakat ABD ile ikili ilişkilerdeki sorunlar nedeniyle bu satış Kongre gündemine alınmamıştı.
Rusya’nın 24 Şubat 2022’de Ukrayna’yı işgale başlamasıyla birlikte Finlandiya ve İsveç’in NATO’ya katılım başvurularının Türkiye tarafından bloke edilmesiyle iki konu karşılıklı pazarlık konusu olmuştu.
Türkiye geçen yıl Finlandiya’nın üyeliğini onaylamış, ABD Dışişleri Bakanlığı da modernizasyon kiti satışına yeşil ışık yakarak konuyu Kongre’ye iletmişti.
Reuters, Biden’ın mektubundan haberdar olan dört kaynağa dayandırdığı haberinde, Lockheed Martin şirketinin ürettiği uçakların ve modernizasyon kitlerinin yaklaşık 20 milyar dolar karşılığında satışı için Kongre üyelerinin harekete geçmeye çağırdığını aktardı.
Mektubun içeriği hakkında Amerika’nın Sesi’ne (VOA) Türkçe Servisi’ne bilgi veren bir Amerikalı yetkili de, “Başkan Biden’ın mektubunda Kongre’ye F-16 satışı konusunda gecikmeksizin ilerlenmesi çağrısında bulunduğunu” söyledi.
ABD Dışişleri Bakanlığı dün Türkiye’ye, İsveç’in NATO üyelik sürecini hızla tamamlama çağrısı yapmıştı.
TBMM’de onaylanan İsveç’in NATO üyeliği ile ilgili karar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından imzalandıktan sonra Resmi Gazete’de yayımlanacak.
Reuters’a göre ABD’deki resmi sürecin bundan sonra başlaması bekleniyor.
Ajansa konuşan Senato Dış İlişkiler Komitesi’nden Demokrat Senatör Chris Van Hollen ise F-16 satışı sürecinin çok da hızlı olmayabileceği yönünde mesajlar verdi.
Van Hollen, “Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın görevde olduğu sürenin çoğunda Türkiye vefasız bir NATO müttefiki oldu” dedi ve ekledi:
“Erdoğan’ın Suriye’deki Kürt müttefiklerimize yönelik saldırıları, Doğu Akdeniz’deki agresif eylemleri ve Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ’a saldırılarını desteklemedeki rolü nedeniyle soru işaretlerim var.”
Kongre’de nasıl bir tablo var?
ABD’nin ülke dışına silah satışları için Kongre’nin iki kanadını oluşturan Senato ve Temsilciler Meclisi’nin onayı gerekiyor.
ABD Başkanı Biden’ın mensubu olduğu Demokrat Parti, 100 sandalyeli Senato’da bir sandalyelik çoğunluğa sahip.
435 sandalyeli Temsilciler Meclisi’nde de Cumhuriyetçi Parti’nin iki sandalyelik bir çoğunluğu bulunuyor.
Eylül ayında ABD Senatosu Dış İlişkiler Komitesi Başkanlığını Robert Menendez’den devralan kıdemli Demokrat Senatör Ben Cardin, Türkiye’ye F-16 satışıyla ilgili olarak “Bu, sadece tek bir konuyu değiş birçok konuyu içeriyor” demişti.
Türkiye ise F-16 satışına karşı çıkan Menendez’in yerine Cardin’in gelmesini olumlu bir adım olarak görmüştü.
Senato Dış İlişkiler Komitesi’nin kıdemli üyelerinden Cumhuriyetçi Senatör Jim Risch de Amerika’nın Sesi’ne yaptığı açıklamada, “Türkiye sorumlu bir NATO müttefiki gibi davranmaya karar verir ve geçen yıl yapmış olması gerekeni yaparsa F-16 yolunun açık olmasını bekliyorum” demişti.
2022’de Temsilciler Meclisi, Türkiye’ye F-16 satışını zorlaştıran bir yasa değişikliği önergesini kabul etmişti.
