(The Turkish Post) – Hazine ve Maliye Bakanlığı, bazı basın ve yayın organlarında, “kira bedellerinin altın cinsinden ödenmesi”ne yönelik yapılan haberler üzerine açıklama yaptı.
Açıklamada, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar’da 2018’de yapılan değişiklik kapsamında, Türkiye’de yerleşik kişilerin, Bakanlıkça belirlenen haller dışında, kendi aralarındaki menkul ve gayrimenkul alım satım, taşıt ve finansal kiralama dahil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama, leasing ile iş, hizmet ve eser sözleşmelerinde sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramayacağının hüküm altına alındığı anımsatıldı.
Bahsi geçen karara ilişkin 2008-32/34 sayılı Tebliğ ile de döviz cinsinden ve dövize endeksli sözleşmelere ilişkin uygulama esasları ve istisnaların düzenlendiğine dikkati çekilen açıklamada, şunlar kaydedildi:
“Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri konusu yurt içinde yer alan gayrimenkuller olan, konut ve çatılı iş yeri dahil gayrimenkul kiralama sözleşmelerinde, sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramayacakları hüküm altına alınmıştır. Öte yandan, bahsi geçen tebliğde uluslararası piyasalarda fiyatı döviz cinsinden belirlenen kıymetli madenlere ve/veya emtiaya endekslenen ve/veya dolaylı olarak dövize endekslenen sözleşmelerin de 32 sayılı Karar’ın 4’üncü maddesinin (g) bendi uygulaması kapsamında dövize endeksli sözleşme olarak değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır. Sosyal medyada yer alan haberlerde belirtilen kira bedelinin altın cinsinden ödenmesi anılan mevzuata aykırılık oluşturmaktadır. Bu kapsamda, vatandaşlarımızın mağduriyet yaşamaması için zikredilen mevzuat hükümlerine aykırı işlem tesis edilmemesi önem arz etmektedir.”
İLAHİYAT PROFESÖRÜ AYLIK KİRAYI 7 GRAM ALTINA SABİTLEDİ
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıklamasına konu olan olay Ankara’da yaşanmıştı. Malatya İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İslam Hukuku Profesörü Ali Duman, Ankara’nın Altındağ ilçesi Doğantepe Mahallesi’ndeki evini kiraya vermek için sözleşme hazırladı. Duman, sözleşmede, aylık kira bedelini 7 gram altın, yıllık kira bedelini 84 gram altın ve depozito ücretini ise 500 dolar olarak belirledi.
“EN MAKUL SİSTEMİ GRAM ALTINDA BULDUM”
Prof. Dr. Duman, konuya ilişkin şunları söylemişti:
“Memur olan kiracının maaşı kaç liraysa onun 5’te 1’ine tekabül edecek bir biçimde kirayı belirlemeyi uygun gördüm. Kiracım da bunu uygun görür, diye düşünüyordum. Fakat bu durumda ben sürekli kiracımın maaşı kaç lira olduğunu takip etmek durumunda kalacağım ki, böyle bir şey etik de değil. Bunun yerine kiracının da mağdur olmayacağı benim de hakkımın yenmeyeceği bir sistem düşündüm. En makulü sistemin gram altın üzerinden kiraya vermek olacağını düşündüm.
KAPALIÇARŞI FİYATI DİKKATE ALINACAK
Bunun üzerine kirayı 19 bin liraya denk gelen 7 gram altında sabitlemeye karar verdiğini söyleyen Duman, şunları kaydetmişti: “Her ayın 15’i geldiğinde Kapalıçarşı’da gram altın kaç liraysa 7 gram altını onunla çarparak kira belirlenmiş olsun. Böylece benim aylık enflasyondan kaybım olmasın. Tabii bunun kiracılar açısından biraz olumsuz gözükebileceğini kabul ediyorum. Bunu çözmenin yolu olarak; kiracının da kafası karışmasın, biz de hesap kitap işiyle uğraşmayalım, diyerek kirayı 19 bin ya da 20 bin lirada sabitlersek yıllık artışı artış zamanı geldiğinde 7 gram altın üzerinden yapmanın daha adil olacağına kanaat getirdim. Böylece yıllık enflasyon karşısında benim aylık kiram erirse bile bir sene sonunda hiç olmazsa bir sene içinde kaybettiğimi telafi edecek bir miktar kira artışı olacağını da görmüş oldum. Ayrıca hükümetin açıklamış olduğu enflasyon rakamlarının olumsuz etkilerinden de korunmanın bu şekilde mümkün olacağını düşündüm. Aksi takdirde evimi kiraya vermeyi düşünmüyorum. Çünkü kiraya ilişkin yasalar tamamen ev sahiplerinin aleyhine, kiracılar kendi evleri olsa bile kiraya ev tutarak ev sahiplerini mağdur edebiliyorlar.”
