(The Turkish Post) – HALİM YILMAZ
Türkiye, diplomatik ve ticari ilişkileri geliştirmek amacıyla Çin vatandaşlarına yönelik önemli bir adım attı. Resmî Gazete’de yayımlanan karara göre, Çin Halk Cumhuriyeti pasaportu taşıyan kişiler; turistik ziyaretler ve transit geçişlerde, her 180 gün içinde 90 güne kadar Türkiye’ye vizesiz giriş yapabilecek.
Ankara, bu adımın karşılığında benzer bir uygulamanın Çin tarafından da hayata geçirilmesini bekledi. Ancak Çinli makamlar, Türk vatandaşlarına yönelik vize muafiyetine yeşil ışık yakmadı. Diplomatik kaynaklara göre bu kararın arkasında, Türkiye’de yaşayan ve sonradan Türk vatandaşlığı kazanan Afganistan, Suriyeli ve Afrika kökenli binlerce kişi bulunuyor. Çin makamları, sonradan vatandaşlık kazanan kişilere ilişkin güvenlik tespitlerinin zor olduğunu gerekçe göstererek vize engelini kaldıramayacaklarını iletti.
Karşılıklılık ilkesine aykırı
Türkiye’nin Çin’e yönelik vize muafiyeti, özellikle turizmi canlandırmayı ve Çinli turistlerin Türkiye’yi tercih etmesini hedefleyen stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor. Ancak bu girişim, diplomatik anlamda karşılık bulmadı. Türk makamlarının vize muafiyetinin karşılıklı olarak kaldırılması yönündeki yoğun girişimleri de sonuçsuz kaldı.
Diplomatik çevreler, Çin’in bu tutumunu “karşılıklılık ilkesinin hiçe sayılması” olarak yorumluyor. Uzmanlara göre söz konusu adım, kısa vadede turizm gelirlerini artırabilir; ancak uzun vadede ulusal menfaatler açısından tek taraflı bir taviz olarak da okunabilir. Bir turizm sektörü analisti, “Vizelerin kaldırılması Çin’den daha fazla ziyaretçi getirebilir; ancak Türk vatandaşlarının Çin’e seyahat özgürlüğü sağlanmadığı sürece bu adım dengesiz kalır” değerlendirmesinde bulundu.
Sığınmacılar sorunu vizelere engel oldu
Turkishpost’un ulaştığı bilgilere göre, söz konusu yaklaşım bireysel başvurulara da yansıyor. Türkiye’de yaşayan bir iş insanı, iş görüşmeleri için Çin Halk Cumhuriyeti Büyükelçiliği’ne vize başvurusunda bulundu; ancak başvurusu reddedildi. İş insanı, Türkiye’nin Çin vatandaşlarına sağladığı vize kolaylığının Türk vatandaşları için de uygulanmasını talep etti.
Buna karşılık Çin Büyükelçiliği yetkilileri, “Türk vatandaşlarına yönelik bir vize kolaylığına dair resmî bir çalışmamız bulunmuyor. Türkiye’de yalnızca Türk kökenli vatandaşlar yaşamıyor; Afganistan, Suriye, İran ve Afrika kökenli çok sayıda kişinin de Türk vatandaşlığı bulunuyor. Bu durum güvenlik endişelerine yol açıyor” ifadelerini kullandı. Yetkililer, başvurunun güçlendirilerek yeniden yapılmasını önerdi. Kaynakların aktardığına göre iş insanı, yaşadığı mağduriyeti resmî makamlara yazılı olarak iletti.
