(The Turkish Post) – Kopenhag’a doğru seyreden küçük bir uçak yerdeki çoğu Danimarkalıya sıradan görünmüş olabilir. Ancak Danimarka tarihindeki diğer tüm uçuşlardan farklı olarak bu uçak tamamen elektrikliydi.
ABD’li havacılık şirketi Beta Technologies’in elektrikli uçağı ALIA CTOL, bu hafta Sønderborg ve Kopenhag havaalanları arasında 200 kilometrelik bir yolculuğu tamamlayarak Danimarka’nın yakıt yakmayan ve bir saatten kısa bir sürede şarj edilebilen bir uçakla ilk test uçuşunu gerçekleştirdi.
Şirket, sabit kanatlı elektrikli uçağın geleneksel uçak ve helikopterlere güvenli, sessiz ve düşük maliyetli bir alternatif sunduğunu söylüyor.
Kanat açıklığı 15 metre olan ALIA CTOL, bir minibüs büyüklüğünde. Beta Technologies’e göre saatte maksimum 281 kilometre hızla uçabiliyor.
Uçak ayrıca benzer büyüklükteki geleneksel bir helikoptere göre yüzde 84’e kadar daha az karbondioksit salıyor.
Sønderborg Havaalanı Müdürü Jákup Sverri Kass, Kopenhag’ın 325 kilometre batısındaki kentte düzenlenen kalkış etkinliğinde yaptığı konuşmada, “Birçok kişi yeşil havacılığın geleceğe ait bir şey olduğunu söylüyor. Ama bugün burada duruyoruz ve geleceğin başladığını görüyoruz. Bu sadece bir test değil. Bu yeni bir şeyin başlangıcıdır” dedi.
Amerikan uçağı büyük Avrupa turuna mayıs ayında İrlanda’daki Shannon Havaalanından başladı. O zamandan bu yana uçağın tamamen elektrikli çalıştığını ve şarj altyapısını göstermek için kıtadaki birçok havaalanına uğradı.
Uçak, Norveç Sivil Havacılık Otoritesi tarafından yürütülen sıfır emisyonlu havacılık testlerinin bir parçası olarak ağustos ayında Norveç’in Bergen ve Stavanger şehirleri arasında kargo uçuşları gerçekleştirmeye başlayacak.
Asıl zorluk şarj etmek
ALIA CTOL bölgesel uçuşlar için tasarlandı ve beş yolcu koltuğuna sahip. Beta Technologies, uçağın tek bir şarjla uçtuğu en uzun mesafenin 622 kilometre olduğunu söylüyor.
Şirket, uçağın elektrikli arabalar için standart bir hızlı şarj cihazı kullanılarak sadece 20 ila 40 dakika içinde şarj edilebileceğini belirtiyor.
Şirketin gelirler müdürü Shawn Hall, uçak iniş yaptıktan sonra Kopenhag Havaalanı’ndaki pistte yaptığı açıklamada, “Avrupa’da bugün ABD’de olduğu gibi mevcut bir altyapı yok” dedi.
Danimarka’da Kopenhag Havalimanı CEO’su Christian Poulsen de Euronews Next’e yaptığı açıklamada, havalimanının altyapısını uçakları şarj edebilecek ve “bu uçaklar şehre geldiğinde” bunları da barındırabilecek şekilde uyarlaması gerekeceğini söyledi.
Danimarkalı batarya sistemleri devi Danfoss’un emeritus başkanı Jørgen Mads Clausen’e göre bataryaların ve diğer hafif malzemelerin maliyeti elektrikli uçak üreticilerinin mücadele etmesi gereken bir başka faktör olacak.
Clausen, önümüzdeki 10 yıl içinde daha büyük elektrikli uçaklar için “batarya teknolojisinin” mevcut olacağını öngörüyor: “Ancak tıpkı elektrikli arabalarda olduğu gibi, işler yoluna girdiğinde hazır olmak önemli. Çünkü teknoloji olgunlaştığında, işler hızlı ilerleyecektir.”
Avrupa’da sürdürülebilir havacılık
Danimarka hükümeti, 2025’e kadar ilk tamamen sürdürülebilir iç hat uçuş rotasını başlatmayı taahhüt etti ve 2030’a kadar tüm iç hatların fosil yakıtlardan arındırılmasını hedefliyor.
Bu yıl, sürdürülebilir iç hat uçuşlarına geçişi finanse etmek için yolcu başına 13 Danimarka kronu (1,74 euro) tutarında sabit bir ücret uygulamaya kondu.
Birçok İskandinav ülkesi havacılık sektörleri için iklim hedefleri belirlemiş durumda.
Norveç’te 2040’a kadar tüm iç hat uçuşlarının elektrikli veya hibrit olması hedeflenirken, İsveç’te 2030’a kadar tüm iç hat uçuşlarının fosil yakıtsız olması ve 2045 yılına kadar da uluslararası uçuşların bunu takip etmesi bekleniyor.
İsveçli-Amerikalı bir şirket olan Heart Aerospace, tamamen bataryayla çalışan ve 200 kilometre menzile sahip olacak şekilde tasarlanan ES-30 adlı 30 yolcu kapasiteli bir uçak geliştiriyor.
Hollanda, Fransa ve İngiltere gibi Avrupa’daki diğer ülkeler de benzer büyüklükteki e-uçakları test ediyor.
Ancak şu anda elektrikli uçaklar, batarya menzilleri nedeniyle en iyi ihtimalle Avrupa içinde bölgesel olarak uçabiliyor; bu da uçuş emisyonlarını azaltacak diğer teknolojilerin de ülkelerin sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olabileceği anlamına geliyor.
Danimarka Teknoloji Enstitüsü’nde Yenilenebilir Enerji Sistemleri ekip yöneticisi olan Lasse Stenhøj Ingvardsen, Euronews Next’e yaptığı açıklamada sürdürülebilir havacılık için farklı teknolojilerin araştırılabileceğini söyledi.
Birçok Avrupa ülkesi yenilenebilir kaynaklardan elde edilen bir yakıt türü olan Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı’na (SAF) ve karbondioksit salmayan hidrojene yatırım yapıyor.
“SAF yakıtı bir araç olacak. Elektrik başka bir araç olacak. Hibrid çözüm üçüncü bir araç olacak. Belki de hidrojen uçakları göreceğiz” diyen Ingvardsen, şöyle ekledi: “Sadece bir tanesine bağlı kalmamıza gerek yok.”
