(The Turkish Post) – 28 Aralık 2025 tarihinde Tahran Büyük Çarşı esnafının ekonomik dar boğaza karşı başlattığı kepenk kapatma eylemiyle fitili ateşlenen protestolar, 16. gününde tam ölçekli bir toplumsal krize dönüştü. İran’ın 31 eyaletine yayılan gösterilerde güvenlik güçlerinin müdahalesi sertleşirken, bağımsız kuruluşlardan gelen raporlar can kaybının kritik eşiği aştığını gösteriyor.
CAN KAYBINDA KORKUTAN ARTIŞ
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’nın (HRANA) yayımladığı son rapora göre, 16 günlük süreçte yaşamını yitirenlerin sayısı bir günde 538’den 646’ya yükseldi. Rapordaki çarpıcı detaylar şöyle:
505 gösterici hayatını kaybetti. Bu kişilerin 9’unun 18 yaşından küçük olduğu belirtiliyor.
Çatışmalarda 133 emniyet mensubu ve bir cumhuriyet savcısı yaşamını yitirdi.
Olay mahallerinde bulunan ancak gösterilere katılmayan 7 sivil de çapraz ateş veya müdahaleler sırasında öldü.
GÖZALTI SAYISI 10 BİNİ AŞTI
Şehir merkezlerinde devam eden operasyonlarda gözaltına alınanların sayısı 10 bin 721 olarak kayıtlara geçti. Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü (IHR) ise verileri daha da yukarı taşıyarak, sadece hayatını kaybeden eylemci sayısının 648 olduğunu savundu. İnsan hakları kuruluşları, yaralanmaların büyük çoğunluğunun güvenlik güçlerinin yakın mesafeden kullandığı saçma ve plastik mermilerden kaynaklandığı uyarısında bulundu.
TAHRAN SESSİZLİĞİNİ KORUYOR
Ülkedeki kaos ortamına ve uluslararası kuruluşların paylaştığı bu ağır bilançoya rağmen, İran resmi makamları ölü ve yaralı sayısına ilişkin net bir veri paylaşmaktan kaçınıyor. Devlet televizyonu olayları “dış güçlerin provokasyonu” olarak nitelendirirken, yerel para birimi Tümen’in döviz karşısındaki erimesi halkın en büyük öfke kaynağı olmaya devam ediyor.
