(The Turkish Post) – İsrail’de Ultra Ortodoks Yahudileri (Haredi) askerlikten muaf tutacak yasa tasarısının meclise sunulmaması, koalisyonda siyasi krize neden oldu. Degel HaTorah’ın ardından Agudat Israel Partisi’nin de hükümetten çekilmesiyle Başbakan Binyamin Netanyahu’nun koalisyonu kritik eşikte. Bir diğer Haredi müttefik Şas Partisi’nin de istifası halinde hükümet, Meclis’te salt çoğunluğu kaybedebilir.
Agudat Israel Partisi’nden “Kudüs İşleri ve Yahudi Mirası Bakanı” Meir Porush, partinin Degel HaTorah’ın ardından koalisyondan istifa edeceğini açıkladı. Birleşik Tevrat Yahudiliği ittifakını oluşturan iki Haredi partisinin de hükümetten ayrılmasıyla Netanyahu’nun sandalye sayısı 68’den 61’e düşüyor.
Porush, İsrail Meclisi Dışişleri ve Savunma Komitesi Başkanı Yuli Edelstein tarafından hazırlanan yeni taslağın Haredi hahamların taleplerini karşılamadığını belirtti. Hahamların istifa yönünde talimat verdiğini söyleyen Porush, sürecin tamamlandığını duyurdu.
İsrail devlet televizyonu KAN, istifaların 48 saat içinde yürürlüğe gireceğini, Netanyahu’nun ise koalisyonu korumak adına görüşmelere başladığını bildirdi.
GÖZLER ŞAS PARTİSİ’NDE: KOALİSYON ÇOĞUNLUĞU TEHLİKEDE
Mecliste 120 sandalye bulunan İsrail’de, Degel HaTorah ve Agudat Israel’in ayrılığı sonrası hükümetin sandalye sayısı 61’e geriledi. Haredi blokun son üyesi 11 sandalyeli Şas Partisi’nin de koalisyondan çekilmesi halinde Netanyahu hükümeti salt çoğunluğu yitirerek düşebilir.
Şas’ın da istifa ihtimali önümüzdeki hafta gündeme gelecek. Bu durumda Netanyahu erken seçim baskısıyla karşı karşıya kalacak.
HAREDİLER ASKERLİK KRİZİNİN MERKEZİNDE
İsrail’de 18 yaşını geçen herkesin zorunlu askerlik yapması gerekiyor. Ancak Haredi toplumuna yönelik uzun süredir uygulanan askerlik muafiyeti, özellikle savaş dönemlerinde toplumsal tepkiyle karşılaşıyor.
7 Ekim 2023’te başlayan Gazze saldırılarından sonra asker ihtiyacının artmasıyla Haredilerin askere alınması tekrar gündeme geldi. 25 Haziran 2024’te Yüksek Mahkeme, Haredi erkeklerin muaf tutulmasının yasal dayanağının olmadığını belirterek, askerlik hizmetine çağrılmaları gerektiğine hükmetti.
Bu kararın ardından hükümet yaklaşık 80 bin Haredi erkekten 24 binine celp gönderdi. Temmuz itibarıyla 2025-2026 askerlik yılı için kalanlara da çağrı yapılacağı duyuruldu.
MECLİS BOYKOTU VE FESİH
Haredi partilerin yasa çıkarılamadığı gerekçesiyle meclis oturumlarını boykot etmesi, İsrail siyasetini kilitledi. Meclisin feshi için yapılan oylamada yeterli çoğunluk sağlanamasa da kriz derinleşmeye devam ediyor. Netanyahu, koalisyonun dağılmasını önlemek için yoğun görüşme trafiği yürütse de kritik eşik aşıldı.
Bir diğer Haredi partinin çekilmesi durumunda Netanyahu hükümeti düşebilir. İsrail siyasetinde erken seçim olasılığı her geçen gün daha güçlü bir ihtimal haline geliyor.
