(The Turkish Post) – Taliban’ın Afganistan’da iktidarı ele geçirmesinin üzerinden 3 yıl geçti. Bu süre zarfında, Afgan halkının durumu giderek daha da kötüleşti. Taliban rejimi, insani, siyasi, sosyal ve ekonomik felaketler yarattı. Kadınlar ve kız çocukları için kriz derinleşmeye devam ediyor. Taliban, kadınların insan haklarını sistematik bir şekilde ihlal etti. Afganistan, dünyadaki en ciddi ve şiddetli kadın hakları felaketine sahne oluyor.
23 Ağustos’ta Associated Press’te yer alan habere göre, Taliban yöneticileri, Afganistan’da “erdemi teşvik etmek” amacıyla yeni bir torba yasa getirerek şunları ilan etti:
– Kadınların akraba olmadıkları erkeklere bakmaları
– Yüksek sesle konuşmaları
– Şarkı söylemeleri
– Kamusal alanda Kur’an okumaları yasaklandı.
Kadınlar bu kurallara karşı gelirlerse, tutuklanabilirlerdi. 114 sayfalık, 35 maddelik düzenlemeler, Taliban’ın iktidarı almasının ardından kurulan “Ahlaksızlığı önleme ve erdemi yayma” bakanlığının da belgelendiği anlamına geliyordu.
‘AHLAK POLİSİ’ GÜÇLENİYOR
Afganistan’da Taliban’ın kurallarını daha sıkı denetlemek üzere hazırlanan erdem yasasının ayrıntıları açıklandı. Yasa başta kadınlar olmak üzere birçok alanda yaşamı kısıtlıyor ve kontrolleri artırıyor.
Afganistan Adalet Bakanlığı, 31 Temmuz’da yürürlüğe giren yasanın detaylarını paylaştı. Kadınlar için örtünme kurallarını ve eşcinselliğin yasaklanmasını da içeren yasanın Taliban lideri Hibetullah Ahundzade tarafından onaylandığı duyuruldu.
DW Türkçe’nin aktardığına göre, kadınlara, kendileriyle doğrudan akraba olmayan erkeklerin bulunduğu ortamlarda yüzlerini ve vücutlarını gizleme zorunluluğu getiren yasa, Taliban’ın 2021’de iktidara gelmesinden bu yana davranış kurallarını denetleyen ahlak polisinin yetkilerini de artırıyor. Yasada erkeklere de en az diz hizasında pantolon giymeleri ve çok kısa olmayacak şekilde sakal bırakmaları zorunluluğu getirildi. Aynı zamanda yasa kapsamında eşcinsel ilişkiler, zina ve kumar yasağı ile canlıların tasvir edildiği video veya resimlerin üretilmesi ve izlenmesi yasağı da daha sıkı denetlenecek.
Yasa çerçevesinde ayrıca kaçırılan namazlar ve ebeveynlere itaatsizlik de cezalandırılabilecek. Yeni yasaya göre medya, ‘şeriat ve din kurallarına’ uygun olmayan içerikler yayınlayamayacak, Müslümanlara hakaret olarak değerlendirilebilecek konulara da yer veremeyecek.
Ahlak polisi ihlallerde bulunanları önce uyaracak, ardından para cezası ve üç güne kadar gözaltı ile diğer yaptırımlara maruz bırakabilecek. Eylemlerin tekrarı halinde ise yargı devreye girecek.
Birleşmiş Milletler (BM) Afganistan Yardım Komisyonu (Unama) daha önceki açıklamalarında Afganistan’daki ahlak polisini ülkede ‘korku iklimi’ yaratmakla suçlamıştı.
SAKALSIZ POLİSLER GÖREVDEN ALINMIŞTI
Daha önce de Afganistan’da radikal İslamcı Taliban yönetimi sakal bırakmayı reddeden emniyet güçlerini görevlerinden almıştı. İyiliğe Davet ve Kötülükten Sakındırma Bakanlığı tarafından geçtiğimiz günlerde yayınlanan yıllık raporda geçen yıl 13 binden fazla kişinin ‘ahlaka aykırı eylemleri’ nedeniyle gözaltına alındığı bildirilmişti. Raporda, gözaltına alınanların yaklaşık yarısının 24 saat sonra serbest bırakıldığı ifade edilirken gözaltına alınan kişilere yönelik suçlamalar ve cinsiyetleri konusunda ise bilgi verilmemişti.
Bakanlıkta Planlama ve Mevzuat Müdürü olan Muhibullah Muhlis raporun açıklandığı basın toplantısında, sakalsız olduğu tespit edilen güvenlik güçleri mensubu 281 kişinin görevine son verildiğini belirtmişti. Muhlis, 2023’te ülkede 21 bin 328 müzik aletinin de tahrip edildiğini açıklamıştı.
Taliban’ın Ağustos 2021’de iktidarı ele geçirmesinin ardından Kadın Bakanlığı feshedilerek, İyiliğe Davet ve Kötülükten Sakındırma Bakanlığı kurulmuştu. Ahlak bakanlığı, Birleşmiş Milletler (BM) ve uluslararası insan hakları kuruluşları tarafından kadınları baskı altına aldığı ve ifade özgürlüğünü kısıtladığı gerekçesiyle eleştiriliyor. BM’nin Afganistan’daki temsilcileri, bakanlığın memurlarının İslami kurallara göre giyinmedikleri gerekçesiyle kadınları gözaltına aldığını bildirmişti. Taliban ise iddiaları ‘mesnetsiz’ olarak nitelendirerek kuralların İslami hukuk ve Afgan gelenekleri ile uyumlu olduğunu savunuyor.
Yıllarca süren Batı askeri varlığının ardından radikal İslamcı Taliban Ağustos 2021’de Afganistan’da iktidarı yeniden ele geçirdi ve İslami bir emirlik ilan etti. Bugüne kadar hiçbir devlet Taliban’ı Afganistan’ın resmi hükümeti olarak tanımadı.
