BOLD – Resmi Gazete’de yayımlanan yeni bir kararla birlikte, Türkiye’deki kamu kurumları, özel kuruluşlar ve toplu taşıma araçları dahil olmak üzere birçok alanda Otomatik Şok Cihazı (OED) bulundurma zorunluluğu getirildi. Yönetmelik, OED cihazlarının 2026 yılından 2028 yılına kadar kademeli olarak yaygınlaştırılacağını ve cihazların herkesin görebileceği, kilitli olmayan ve kullanıma hazır konumlarda tutulmasını zorunlu kılıyor.
Yönetmelik ile, sağlık hizmeti sunulan yerler dışında meydana gelen ani kalp durmalarında, acil sağlık görevlileri ulaşana kadar olay yerinde erken ve etkin müdahale imkânı sağlamak suretiyle ölüm ve sakatlık riskinin azaltılması hedefleniyor. Bu kapsamda, OED’nin kullanımının yaygınlaştırılması, konumlandırılması, kayıt ve takip sistemi, bakım ve onarımı ile asgari standartlarına ilişkin usul ve esaslar belirlendi.
OED’NİN ASGARİ STANDARTLARI VE KONUMLANDIRILMASI
Yönetmeliğe göre, OED’nin belirli asgari standartları karşılaması gerekiyor:
Cihazın, göğse yapıştırılan pedler (elektrotlar) aracılığıyla kalp ritmini analiz ederek, ölümcül ritim değişikliklerini algılayabilmesi ve elektroşokun gerekli olduğu ritimleri belirleyerek kalbe elektrik akımı verebilmesi gerekiyor.
OED’nin, Tıbbi Cihaz olarak Ürün Takip Sistemi’ne kayıtlı olması zorunlu tutuluyor.
Cihazda Türkçe ve İngilizce dil seçeneği ile sesli komut özelliği bulunacak.
OED’nin çalışabilirlik durumu, periyodik test sonuçları, batarya seviyesi, hareket, konum bilgileri ve EKG verilerini OED-Net adlı sisteme aktarım sağlayabilme özelliğine sahip olması zorunlu olacak.
OED’nin konumlandırılması ise etkili ve verimli kullanılabilirlik gözetilerek belirlendi. Buna göre cihaz, uluslararası rehberlere uygun olarak acil durumlarda en kısa sürede ulaşılabilir konumda bulundurulacak. OED, görüş alanı dışında veya kilitli bir alana yerleştirilemeyecek ve herkesin görebileceği yükseklikte konumlandırılacak. Konumun, uyarıcı işaretler ile gösterilmesi zorunlu olacak. Cihazlar, ısı, nem, toz ve yağmurdan koruma özelliğine sahip, alarmlı ve olay anında kolay açılabilir, standart renkte koruyucu dolap içinde bulundurulacak.
Milli güvenlik kapsamında görevli olan Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü bünyesindeki OED’lerin konum bilgilerinin OED-Net’e iletilmesi zorunlu olmayacak.
KULLANIM VE ULUSAL KAYIT SİSTEMİ
Yönetmelikle OED’yi kullanabilecek kişiler; “sağlık meslek mensubu”, “ilk yardımcı” ve “halktan kurtarıcı” olarak belirlendi.
Sağlık Bakanlığı tarafından, OED’lerin takibi ve veri akışı için ulusal bir kayıt sistemi (OED-Net) kurulacak. Satın alınan OED cihazının, edinicisinin sorumluluğunda olmak üzere 30 gün içinde OED-Net’e kaydedilmesi ve seri numarasını, yerleşimini, konumunu ve kat bilgisini sisteme girmesi zorunlu olacak.
OED’nin kullanıma hazır halde bulundurulması, sarf malzeme temini, bakımının yapılması ve kullanım sonrası verilerin İl Sağlık Müdürlüğüne teslim edilmesi OED edinicisinin sorumluluğunda olacak. Ayrıca OED’nin, tıbbi cihaz satış merkezi yetki belgesine sahip firmalardan satın alınması zorunlu tutuldu.
UYGULAMA ÜÇ AŞAMADA GENİŞLETİLECEK
OED bulundurma zorunluluğu, belirlenen alanlar için üç aşamada genişletilecek:
2026 Sonuna Kadar (İlk Etap): Havalimanları, havaalanları, yolcu taşımacılığı yapan uçaklar, 10 bin metrekare veya 10 bin koltuk üstü spor tesisleri, 800 metrekare üzeri vücut geliştirme salonları, merkezi kent meydanları (büyükşehir belediyeleri tarafından belirlenecek), 5 bin metrekare üzeri satış alanı olan alışveriş merkezleri, büyük yolcu terminalleri ve aynı anda 500 ve üzeri çalışanı bulunduran iş yerleri.
2027 Sonuna Kadar: 100 yatak üzeri konaklama tesisleri, 100 ve üzeri kapasiteli yükseköğrenim öğrenci yurtları, aynı anda 200 ve üzeri çalışan bulunduran iş yerleri, merkezi büyük ibadethaneler (10 bin metrekare ve üstü) ve 5 bin metrekare üstü spor tesisleri (1000 koltuk üstü stadyumlar dahil).
2028 Sonuna Kadar: Benzin istasyonları ile aynı kampüste ve aynı anda çalışan bulunduran iş yerleri (kamu kurum ve kuruluşları dahil).
