(The Turkish Post) – Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun rapor yazım ekibi, aylardır beklenen taslak metni siyasi partilerle paylaştı. 7 temel başlıktan oluşan rapor, terörün sonlandırılması ve toplumsal bütünleşme için “müstakil ve geçici” bir yasal çerçeve öneriyor.
SİLAH BIRAKMA ŞARTI VE “ÖZEL GÖREVLENDİRME”
T24’ün haberine göre raporun en dikkat çekici bölümlerinden biri, tüm yasal süreci “silah bırakmanın kesinleşmesi ve devlet birimlerince tespiti” şartına bağlaması oldu. Taslakta öne çıkan operasyonel başlıklar şöyle:
Özel Denetim Mekanizması: Silah bırakma sürecinin takibi ve tespiti için yürütme tarafından bir “özel görevlendirme” yapılması ve bu görevlendirmenin yasal güvence altına alınması öneriliyor.
“Af” Değil, Adli Kontrol: Sürecin bir “cezasızlık” veya “genel af” algısı yaratmaması için, yasadan yararlanacak her birey hakkında “adli kontrol” benzeri bir adli işlemin uygulanması öngörülüyor.
Yasal Güvence: Süreçte aktif rol alan devlet görevlileri ve ilgililer için yasal zırh sağlanması tavsiye ediliyor.
YARGI VE DEMOKRASİ REFORMU PAKETİ
Taslak rapor sadece terörün bitirilmesine değil, Türkiye’nin demokratikleşme standartlarına dair de geniş bir perspektif sunuyor. Raporda yer alan radikal öneriler arasında şunlar bulunuyor:
Yargıda Uyum: AİHM ve AYM kararlarına tam uyum sağlanması, infaz yasasında eşitliğin gözetilmesi.
Terör Tanımının Güncellenmesi: Şiddet içermeyen eylemlerin “terör” kapsamı dışına çıkarılması; ifade, basın ve toplantı özgürlüğü önündeki engellerin kaldırılması.
Belediyelerde “Kayyum” Düzenlemesi: Yerel yönetimlerde görevden alınma durumunda, yeni belediye başkanının seçilmesinin “belediye meclisi iradesine” bırakılması.
Siyasi Reform: Seçim Kanunu ve Siyasi Partiler Kanunu’nda demokratikleşme yönünde değişiklik yapılması.
“ANADİL” YERİNE “DOĞUŞTAN GELEN HAKLAR” FORMÜLÜ
Raporda “anadil” ve “eşit vatandaşlık” gibi doğrudan kavramlara yer verilmemesi dikkat çekti. Ancak bu başlıkların “doğuştan gelen haklar” ifadesi altında toplandığı ve mevzuattaki ilgili kısıtlamaların kaldırılmasının önerildiği belirtiliyor. Metinde ayrıca Türk-Kürt kardeşliğinin tarihi köklerine vurgu yapılarak toplumsal barışın temelleri hatırlatılıyor.
DEM PARTİ: “MÜZAKERELER HENÜZ TAMAMLANMADI”
Raporun basına sızmasının ardından DEM Parti komisyon üyelerinden açıklama geldi. Taslağın henüz tamamlanmış bir metin olmadığını vurgulayan üyeler, şunları kaydetti:
“Bazı konularda mesafe kat edilmiş olsa da ihtilaflı başlıklar halen mevcuttur. Müzakereler sürüyor. Rapor taslak süreci tamamlandığında kamuoyuna gerekli bilgilendirmeyi bizzat yapacağız.”
