(The Turkish Post) – ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa başta olmak üzere Ukrayna yanlısı çevreler tarafından Rusya’nın taleplerinin kabul edildiği şeklinde yorumlanan, 28 maddelik barış planını kabul etmesi için Ukrayna’ya 1 haftadan az bir süre verdi.
Perşembe gününün son gün olduğunu kaydeden ABD Başkanı, bu plan kapsamında Kiev yönetiminden, Rus işgali altındaki birçok topraktan vazgeçmesi, ordusunun büyüklüğünü sınırlamasını, NATO’ya katılmayacağına dair söz vermesini ve savaşı bitirmesini istiyor.
‘YA ONURUMUZU YA DA MÜTTEFİKİMİZİ KAYBEDECEĞİZ’
Bu maddeler, AB hükümetleri tarafından eleştirilse de Trump, Avrupa’yı görüşmelerin dışında tutmakta kararlı gözüküyor.
Bu “zor karar” karşısında ulusa seslendiği bir video yayımlayan Ukrayna lideri Zelenski, bu planı Ukrayna’ya onurunu kaybetmekle önemli bir müttefikini kaybetmek arasında bir seçim sunmak olarak nitelendirdi.
ZELENSKİ ZORUNDA DEĞİL AMA ZORUNDA
Aynı günün ilerleyen saatlerinde Oval Ofis’ten konuşan Trump, planın “barışı sağlama yolu” olduğuna inandığını, ancak Zelenski’nin onayına ihtiyaç duyduğunu söyledi. Ancak Zelenski’nin kabul etmekten başka seçeneği olmadığını ima etti.
Trump gazetecilere, “Planı beğenmek zorunda kalacak. Beğenmezse, savaşmaya devam etmeleri gerekir herhalde” dedi.
PUTİN MEMNUN
Daha önce, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin bir güvenlik konseyi brifinginde, ABD’nin önerisini aldığını ve bunun “nihai bir barış anlaşmasının temelini oluşturabileceğine” inandığını söyledi.
Rusya devlet başkanı, Ağustos ayında Alaska’da Trump ile yapılan zirvede kararlaştırılan “esnekliği göstermeye” hazır olduğunu söyledi, ancak Rusya’nın ABD ile anlaşmayı “esaslı bir şekilde” görüşmediğini de ekledi.
Zelenski, video konuşmasında, “Ukrayna üzerindeki baskı şu anda en yoğun seviyesinde. Ukrayna şimdi çok zor bir seçimle karşı karşıya olabilir: ya onurunu kaybetmek ya da önemli bir ortağını [ABD] kaybetme riskiyle karşı karşıya kalmak zorunda” diye konuştu.
AVRUPA PLANA KARŞI ANCAK BEYAZ SARAY UMURSAMIYOR
Zelenski, Ukrayna’nın savaşı sona erdirmek için ABD ve ortaklarıyla “sakin ve hızlı bir şekilde” çalışacağını söyledi. Zelenski, cuma günü ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile plan hakkında görüştü.
Trump’ın önerisinin ayrıntıları açıklanmasından bu yana birçok Avrupalı lider Ukrayna’yı desteklediklerini açıkladı, Kiev’in yanında olacaklarına söz verdi ve ülkenin kaderi hakkında onun görüşü alınmadan hiçbir karar alınmaması gerektiğini vurguladı.
Yine de AB büyük ölçüde dışlanmış görünüyor, ancak Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Trump ile cuma günü bir telefon görüşmesinde ABD’nin planını görüştüklerini ve “danışmanlar düzeyinde sonraki adımlar üzerinde anlaştıklarını” söyledi.
‘UKRAYNA’YA İHANET ETMEYECEĞİM’
Ukrayna planı, Rusya’nın 2022 İstanbul görüşmelerindeki taleplerinin önemli kısmının yanı sıra çatışmaların durdurulmasını, yeniden yapılanma için küresel finansman sağlanmasını ve ABD başkanının liderliğinde taahhütleri denetleyecek bir kurul kurulmasını öngörüyor. Plan taslağının bu içeriği CNN’e konuşan bir ABD yetkilisi tarafından teyit edildi.
KIRIM, LUHANSK VE DONETSK ABD TARAFINDAN TANINACAK
28 maddelik planda öne sürülen fikirlerin çoğu, önceki müzakerelerde reddedilmişti.
Plan, Rusya’nın işgal ettiği Kırım, Luhansk ve Donetsk’in “ABD dahil olmak üzere fiilen Rus toprağı olarak tanınmasını” öngörüyor, ki bu Kiev için daha önce kırmızı çizgiydi.
Plan, Ukrayna güçlerinin şu anda kontrol ettikleri Donetsk’in doğu bölgelerinden çekilmesini öngörüyor ve “bu çekilme bölgesi, uluslararası alanda Rusya Federasyonu’na ait topraklar olarak tanınan tarafsız, askerden arındırılmış bir tampon bölge olarak kabul edilecek.”
UKRAYNA NATO’YA KATILMAYACAK ORDUSUNU SINIRLAYACAK
Taslak plan, Ukrayna’nın NATO’ya katılmayacağına, NATO’nun Ukrayna’da asker konuşlandırmayacağına dair bir taahhüt içeriyor, Ukrayna silahlı kuvvetlerinin büyüklüğünü 600.000 personelle sınırlıyor ve 100 gün içinde Ukrayna’da seçimler yapılmasını öngörüyor – bu, organize edilmesi son derece zor bir şey.
RUSYA SAHALARA GERİ DÖNECEK
Ayrıca, yaptırımların kaldırılması ve G8’e yeniden katılma daveti de dahil olmak üzere, Rusya’nın küresel ekonomiye geri dönüşünü de öngörüyor plan.
Cuma günü Fox News’e verdiği röportajda Trump, planın Rusya’ya büyük tavizler sunuyor gibi görünmesine rağmen, Putin’in “daha fazla savaş istemediğini” ve “ceza aldığını” söyledi.
