(The Turkish Post) – Türkiye’deki ilk özel film yapımevi Kemal Film’i kuran sinemacı Kemal Seden’in oğlu olarak 22 Mart 1924’te İstanbul’da dünyaya gelen Seden, Alman Lisesinden mezun olduktan sonra İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdi.
Seden, babasının izinden giderek lise yıllarında ithal filmlerin dublajları için çeviriler yapmaya başladı.
Babasını 1941’de kaybeden usta yönetmen, İngiltere ve ABD’deki yapım şirketleriyle 1949’da film alımı üzerine gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından kendi filmlerini yapmaya karar verdi.
Osman Seden, kütüphanelerden belgeler toplayarak ve çevresindekilerden hikayeler dinleyerek 1951’de “İstanbul Kan Ağlarken” adlı ilk senaryosunu kaleme aldı.
Kani Kıpçak’ın yönettiği filmin yapımcılığını üstlenen Seden, Ömer Lütfi Akad’ın yönettiği 1952 yapımı “Kanun Namına” filminin de senaryosunu yazıp yapımcılığını üstlendi.
Unutulmaz yönetmen, “Kanlarıyla Ödediler” filmiyle 1955’te yönetmenliğe adım attı, başrollerinde Eşref Kolçak ve Sadri Alışık’ın rol aldığı “Düşman Yolları Kesti” filmini 1959’da izleyiciyle buluşturdu.
Ünlü isimleri sinemaya kazandırdı
Seden, Yeşilçam’da başlattığı “yıldız sistemi” ile 1960’lı yıllarda Ayhan Işık, Belgin Doruk, İzzet Günay, Türkan Şoray, Fatma Girik, Ediz Hun ve Sadri Alışık’ın da aralarında bulunduğu çok sayıda ünlü ismi Türk sinemasına kazandırdı.
Farklı türde çok sayıda filme imza atan yönetmen ve senarist, 1960’lı yıllara kadar dram ve macera filmlerine, 1962’den sonra ise daha çok güldürü ve polisiye müzikal yapımlara yöneldi.
Osman Fahir Seden’in, Reşat Nuri Güntekin’in “Çalıkuşu” romanından aynı adla beyaz perdeye uyarladığı 1966 yapımı filmde Türkan Şoray, Kartal Tibet, Parla Şenol, Kadir Savun ve Zeynep Değirmencioğlu rol aldı.
Yoğun ilgi gören “Çalıkuşu”, 1986’da TRT’de yayımlanmak üzere diziye uyarlandı. Yedi bölüm halinde yayınlanan dizinin başrollerini Aydan Şener, Kenan Kalav ve Sadri Alışık paylaştı.
“Kanun Namına” filminin sonunda hapse giren Nazım Usta’nın hapisten çıktığında karşılaştığı dünyayı anlatan “20 Yıl Sonra” (1972), Yeşilçam’da nadir rastlanan bir devam filmi fikri oldu.
İslami filmlerin de yönetmenliğini üstlendi
İlerleyen yıllarda İslami filmlere de imza atan Seden, 1973’te “Rabia” ve “Hazreti Ömer’in Adaleti” filmlerinin yanı sıra Kadir İnanır ve Gülşen Bubikoğlu’nun oynadığı macera ve komedi türündeki “Yaban” filmini sinemaseverlerle buluşturdu.
Osman Fahir Seden, Orhan Gencebay ile 1975’te “Batsın Bu Dünya”, 1976’da “Bıktım Her Gün Ölmekten”, 1977’de “Hatasız Kul Olmaz” filmlerine, 1978’de Kemal Sunal’ın ün kazandığı “İnek Şaban” ve “Yüz Numaralı Adam”, 1979’da “Dokunmayın Şabanıma” ve “Bekçiler Kralı”, Ferdi Tayfur ile 1979’da “İnsan Sevince”, 1980’de “Durdurun Dünyayı”, 1982’de “Sen de mi Leyla”, Ümit Besen ile de 1982’de “Islak Mendil” filmlerine imza attı.
Kemal Film, ekonomik nedenlerle 1972’de kapandı.
Ömrünün son yıllarında TRT ve özel televizyonlar için dizi filmler çeken Seden, hayatı boyunca 130’dan fazla film yönetti ve birçok prestijli ödül kazandı.
Usta yönetmen, 1991’de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından “devlet sanatçısı” ünvanına layık görüldü.
Oyuncu olarak “Delicesine”, “Devlerin Aşkı”, “Fırat”, “Vatandaş Rıza”, “İnsan Sevince”, “Hülyam”, “Nefret” ve “Karanfilli Naciye” filmlerinde rol alan Seden, son filmi “Suçlu”yu 1989’da tamamladığında 136 filmle Türk sinemasının en çok film çeken üçüncü ismiydi.
Hitap ettiği izleyici kitlesinin hislerine tercüman olabilecek, toplumun değer yargılarına ve ahlaki yapısına ters düşmeyecek öyküleri izleyiciyle buluşturan Seden, 1 Eylül 1998’de İstanbul’da vefat etti.
Osman Fahir Seden ayrıca, “Kanlarıyla Ödediler”, “Sönen Yıldız”, “İntikam Alevi”, “Berduş”, “Bir Avuç Toprak”, “Gurbet”, “Cilalı İbo Yıldızlar Arasında”, “Düşman Yolları Kesti”, “Kırık Plak”, “Namus Uğruna”, “Ayşecik Yavru Melek”, “Cilalı İbo Rüyalar Aleminde”, “Çalıkuşu”, “Merhamet”, “Hicran Yarası”, “İngiliz Kemal’in Oğlu”, “Osmanlı Kartalı”, “Mazi Kalbimde Yaradır”, “Hazreti Ömer’in Adaleti”, “Batsın Bu Dünya”, “Nereye Bakıyor Bu Adamlar”, “Hatasız Kul Olmaz”, “Yüz Numaralı Adam”, “İnek Şaban”, “Bekçiler Kralı”, “Dokunmayın Şabanıma”, “Mirasyediler” ve “Zehra Ana” filmlerinin yönetmenliğini yaptı.
