Yeterli puan almasına rağmen üniversite tercihi yapmayan aday sayısı 1 milyonu aştı

(The Turkish Post) – Üniversitelere rağbet her geçen yıl azalıyor. Yeterli puan almasına rağmen üniversite tercihi yapmayan aday sayısı 1 milyonu aşarken, on binlerce öğrenci de başladıktan sonra üniversiteyi yarıda bırakıyor. Uzmanlar, tüm dünyada üniversite diplomasının kıymetini yitirdiğine dikkat çekiyor.

Üniversitelerden son yıllarda ciddi anlamda bir kaçış var. Öyle ki Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) verilerine göre, bu yıl 3 milyon 120 bin 870 aday, sınava başvurup ücretini ödedi fakat 301 bin 508’i sınava girmedi. Sınava girip yerleştirme puanı hesaplanan 2 milyon 755 bin 301 adaydan ise 1 milyon 85 bin 96’sı hakkı olmasına rağmen tercih yapmadı. Herhangi bir programı kazanan yaklaşık 168 bin aday da kayıt yaptırmadı. Üniversiteye girişin her basamağında fire verildi. Önceki yıllarda da benzer durum yaşandı. Yeterli puanı olan 1 milyon aday tercih yapmadı. 135 bini de üniversiteyi kazansa da kayıt yaptırmadı.

OKURKEN VAZGEÇİYORLAR

Yine son yıllarda üniversite öğrencisi ya da mezunu olan 500 bin civarında aday da okuduğu bölümden memnun olmadığı için tekrar sınava girip şansını denedi. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin de, bir soru önergesine verdiği yanıtta, son 5 yılda 685 bin 257 öğrencinin üniversiteden kaydını sildirdiğini, bu öğrencilerden 409 bin 788’inin yeniden bir yükseköğretim programına kayıt yaptırdığını açıklamıştı. Peki, üniversiteden bu kopuşun sebebi ne? Uzmanların görüşleri şöyle:

‘DEĞİŞİMİ YAKALAYAMADILAR’

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Behçet Yalın Özkara: İyi bir üniversiteyi ya da bölümü kazanmıyorsa öğrenci “Buradan mezun olsam da bu diplomayla iş bulamayacağım. O zaman niye bu çabayı vereyim?” diye düşünüyor. Bence bunun nedeni şu:

■ Değişim çağı içerisindeyiz. Bu hızlı değişime üniversite gibi hantal yapılar eğitim noktasında yetişemiyor. Birçok üniversitede hâlâ yapay zekâ dersi verebilecek hocaların bile bulunamaması bunun göstergesi. Aileler bunu fark ettiklerinde, “Çocuğumu 4 yıl okutsam bile iş bulmakta katkı sağlamayacaksa, maaşını artırmayacaksa o zaman niye okuyor?” diye düşünüyor.

■ Üst düzey üniversiteler ile tıp gibi alanlar dışında okuyanlar katlanılan maliyete değmeyen bir diplomayla karşı karşıya kalıyorlar.

■ İyi bir tekniker, iyi bir ara eleman, sıradan bir üniversite mezununun kazandığından çok daha fazlasını kazanabiliyor.

■ Artık öğrencilerin büyük çoğunluğu birçok bilgiyi internetten elde edebiliyor.

■ Çoğu okurken çalışmaya başlıyor. Bakıyor ki üniversiteden mezun olsa o parayı kazanamayacak gitgide üniversiteden uzaklaşıyor ve sonunda bırakıyor.

‘TERCİH KURBANI OLUYORLAR’

Eğitim Uzmanı ve Psikolojik Danışman Cihan Yeşilyurt: 2024 YKS’de üniversite adaylarının yaklaşık yüzde 40’ı tercih yapmadı. Bunun nedenlerini sıralayacak olursak:

■ Ev kiralarının yüksekliği, devlet yurtlarının kontenjanlarının az olması ve özel yurtların astronomik ücretleri binlerce adayın tercih yapmamasına neden oldu.

■ Vakıf üniversitelerinin ücretlerini yüzde 100’e varan oranda artırması, aileleri gelecek yıllarda ne kadar zam yapılacağıyla ilgili kaygılandırdı. Ücretli programlarda kontenjan açığı meydana geldi.

■ Soruların zorluğu nedeniyle istediği sıralamayı alamayan binlerce aday, 2025 YKS için hazırlanmaya karar verdi.

■ Öte yandan 2024 YKS’de adayların yaklaşık yüzde 10’u üniversiteyi kazandığı halde kayıt yaptırmadı. Çünkü tercihler bilinçsizce yapılıyor. Üniversite adayları kendi ilgi, beceri ve yeteneklerine göre tercih yapmaları gerekirken kulaktan dolma bilgilerle tercihlerini oluşturuyorlar.

■ Üniversiteleri gezme olanağı olmayan adayları, bazen öğretmenleri bazen de koçları yanlış yönlendirebiliyor. Gençler istemedikleri yerleri tercih edebiliyorlar. Sonra da hayal kırıklığı yaşıyorlar.

■ Öğrencilerin bir kısmı okurken üniversiteyi bırakıp tekrar hazırlanıyor. Bunda en çok okudukları şehre uyum sağlayamamanın etkisi var. Ayrıca yanlış alanda okuyorum diye düşünüp tekrar sınava girenler de oluyor.

■ Son yıllarda yurt dışındaki üniversitelere talep çok arttı. Avrupa’daki bazı üniversiteler Türkiye’de adayın bir bölüme yerleşmesini istediklerinden öğrenciler YKS ile yerleştikleri programlara ya kayıt yaptırmıyorlar ya da kayıt dondurup yurt dışındaki üniversitelere gidiyorlar. Bu nedenle de kontenjan boşluğu oluşuyor.