(The Turkish Post) – MERCAN BULUT
Türkiye’de engelli vatandaşlar, gün içerisinde onlarca sorunla karşı karşıya geliyor. Siyasi iktidar ve belediyeler, bazı olumsuzlukları en aza indirmeye çalışsa da engelliler sosyal hayatın imkanlarından yararlanamıyor. Bunlar da birisi de engelli vatandaşların araç alımında sağlanan ÖTV muafiyetinin yetersizliğiydi. Vatandaşların sesine kulak veren siyasi iktidar, 1 milyon 4 bin TL olan muafiyetli araç alımı üst limitini yüzde 58,46 oranında artırarak 1 milyon 591 bin 200 liraya yükseltti. Yeni değer artışı ile birlikte vatandaşların araç alımındaki seçenekleri de artmış oldu.
Engelli ve bakıma muhtaç insanlar, neredeyse dünya nüfusunun yüzde 15’ini oluşturuyor. Türkiye’de ise resmi verilere göre; yaklaşık 2 milyon kişi engelli sınıfına giriyor. Bu kişilerin başta İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirler olmak üzere yaşadıkların sorunların başında ulaşım sorunu geliyor. Siyasi iktidar yaklaşık 20 yıllık iktidarı boyunca bu problemlerin azalması adına bazı adımlar attı. Evde bakım, ulaşım ve ÖTV indirimi gibi ayrıcalıklar sunarak hem hastaların hem de yakınlarının bir nebze acılarını azaltmak istedi. Ne var ki bu alanlarda olduğu gibi, verilen imtiyazların istismar edilmesi, gerekse de ekonomik durum, engellilerin önemli bir bölümünün verilen haklardan yararlanmasını güçleştirdi.
Bu kapsamda iktidar, yüzde 80 ve üzeri engelli sınıfına giren hasların yararlanması için araç alımında Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) vergisinde muafiyet getirdi. Ocak ayında güncellenen yeni vergi oranlarına göre; muafiyetli araç alımlarında uygulanan limit yeniden değerleme oranı yüzde 122 kadar artırıldı. Engelli vatandaşların araç alımlarında da ÖTV muafiyet limiti 450 bin 500 liradan 1 milyon 4 bin 200 liraya yükseltildi. Ancak artan döviz kurları, enflasyon güncellemesi ve araç piyasalarında talep artışları otomobil fiyatlarına yansıdı. Nisan ve mayıs ayında 650 ile 685 bin lira seviyelerinden satışa sunulan motor hacmi 1600 cc olan araçların fiyatlarına önce haziranda, artından da temmuz ayında astronomik bir zam yapıldı. Bir anda araçların fiyatları 1 milyon 4 bin TL’nin üzerine çıktı. Türkiye’deki piyasa uzmanlarından alınan bilgilere göre; ÖTV’siz araç alımı için mart ayından itibaren sıraya giren ve kaparo yazılan binlerce vatandaşın talepleri bayiler tarafından iptal edildi. Özellikle Ankara, İstanbul ve İzmir gibi büyükşehirlerdeki Fiat, Renault, Dacia, Hyundai, Kia, Toyota, Citroen, Peugeot, Opel, Skoda, Seat ve Volkswagen gibi dünya markalarının pazarlamasını yapan firmalar artışları gerekçe göstererek engelli vatandaşları talep listesinden çıkardı. Bazı vatandaşların da kaparoları hesaplarına yatırıldı. Bayilerin, şu an itibariyle ellerinde 1.6 motor ve ÖTV muafiyetine uyan hiçbir aracın kalmadığına dikkat çekiyordu. Kaynaklar söz konusu fiyat artışlarından dolayı vatandaşların hedefi haline geldiklerine dikkat çekerken, düzenleme için hükümeti işaret ediyordu. Çünkü ÖTV düzenlemeleri genellikle her yılın ocak başında yeniden düzenleniyor. ÖTV muafiyetli araç fiyatlarının 1 milyon 4 bin TL’de kalması halinde yılsonuna kadar raporla bir engellinin araç alması söz konusu değildi. Çünkü dolar kurundaki bir kuruşluk artış bile araç fiyatlarına 25 bin ile 60 bin TL arasında zam olarak yansımıştı.
Nihayet önceki gün, hükümet engelli vatandaşların sesine kulak verdi. 1 milyon 4 bin lira olan, muafiyetli araç alımı üst limitini yüzde 58,46 oranında artırarak 1 milyon 591 bin 200 liraya yükseltti. Söz konusu kararla birlikte yüzde 90 ve üzeri engelli olan vatandaşların kendileri ya da vekâlet verdiği birinci derecede yakınları araç alımından faydalanabilecek. Öte yandan bazı bilgileri de paylaşmakta fayda var. ÖTV muafiyetli araçlar 5 yıl boyunca satılamıyor veya devredilemiyor. Aynı zamanda ÖTV muafiyetinden yararlanan kişi, 5 yıllık süre içinde 2. bir araç satın alamıyor. Ancak alınan araç, kaza veya doğal afet sebebiyle trafikten men olursa, 5 yıl dolmasa bile tekrar yeni bir hak doğuyor. Yine ÖTV muafiyetli araç alımında motor silindir hacmi 1600 cc ve altı binek otomobiller ile 2800 cc ve altı hafif ticari ve tüm motosikletler tercih edilebiliyor.
