(The Turkish Post) – Erzincan’ın İliç ilçesinde bulunan Anagold Çöpler Altın Madeni’nde meydana gelen heyelan, çevresel bir felaketin eşiğine işaret ediyor. İki hafta önce yaşanan olayda dokuz işçi toprak altında kaldı ve onlara henüz ulaşılamadı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, bölgede yoğun bir çalışma yürütüldüğünü ve alınan numunelerde kirliliğe rastlanmadığını açıklasa da, madenin kayan yığın liçi tehlikesi henüz bertaraf edilmiş değil.
Heyelanın meydana getirdiği yığın liçinin içindeki siyanür ve ağır metaller, çevre için büyük bir risk taşıyor. Uzmanlar, bu tehlikeli kütlelerin acilen izole edilip, güvenli bir şekilde bertaraf edilmesi gerektiğini vurguluyor. Ancak, bu kütlelerin nasıl bertaraf edileceği konusunda henüz bir açıklama yapılmadı.
BÜYÜK BİR ÇEVRESEL FELAKETLE KARŞI KARŞIYAYIZ
DW Türkçe’den Pelin Ünker’e konuşan, Çevre Mühendisleri Odası ve Jeoloji Mühendisleri Odası’ndan uzmanlar, kayan yığın liçinin tehlikesine dikkat çekerek, çevresel etki değerlendirme raporlarında belirtilen tehlikeli kimyasalların da bu olayda yer aldığını belirtiyor. Bu kimyasalların, yağışlarla birlikte toprağa ve su kaynaklarına karışma riski bulunuyor. Bu durum, özellikle Fırat Nehri ve çevresi için büyük bir çevre felaketine yol açabilir.
Uzmanlar, madenin tüm faaliyetlerinin durdurulması ve yığın liçinin sızdırmaz bir zemine taşınarak güvenli bir şekilde depolanması gerektiğini ifade ediyor. Ayrıca, çevreye ve insan sağlığına olan etkilerin izlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması için kapsamlı bir çalışma yürütülmesi çağrısında bulunuyor.
SİYANÜRLÜ ALANDA ÇALIŞANLAR ÖZEL KIYAFETLER GİYMİYORMUŞ
Erzincan felaketinin ardındaki zincirleme ihmaller gün yüzüne çıkmıştı. Madende insan hayatının hiçe sayıldığını gösteren korkunç örnekler de kamuoyuna yansıdı. Ocakta çalışırken kansere yakalanan Abdullah Doğan’ın sağlık raporunu aldığı hastaneye “Siyanürlü alanda çalışanlar özel kıyafet giymiyordu” dediği ortaya çıktı. Şirkete dava açan Doğan, duruşmalar devam ederken hayatını kaybetti.
İliç’teki Çöpler Madeni’nde 9 işçinin tonlarca toprak altında kalmasına yol açan facianın ardından yıkımın göz göre göre geldiği raporlarla ortaya konmuştu. Bursa Su Kolektifi üyeleri, İliç’teki maden faciasının sorumluları hakkında bugün suç duyurusunda bulundu.
Adliye önünde yapılan basın açıklamasında konuşan kolektif üyesi Figen Ovat, “Her zaman dediğimiz gibi, sistem değişmedikçe yaşadıklarımız yaşayacaklarımızın göstergesidir. Bu sebeple tüm yurtta ekolojistler olarak firma yöneticileri, dönemin bakanı Murat Kurum, ilgili birim ve müdürlükler için suç duyurusunda bulunuyoruz” dedi.
Bursa Su Kolektifi ile CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, Erzincan’ın İliç ilçesinde13 Şubat tarihinde meydana gelen maden kazasıyla ilgili suç duyurusunda bulundu. Suç duyurusu öncesi adliye önünde basın açıklaması yapan Bursa Su Kolektifi üyesi Figen Ovat şöyle konuştu: İliç Çöpler Altın Madeni’nde yığın liçi sahasında meydana gelen kayma sonucunda büyük bir ekolojik yıkım yaşandı ve 9 işçi bugüne kadarki ihlaller ve ihmaller sebebiyle vahşi madencilik yüzünden hayatını kaybetti. İktidar şirketler lehine maden kanununda değişiklikler yapma derdindeyken yaşanan bu facia maden yasasını şimdilik askıya aldırdı. Son maden tasarısına göre UMREK koduna göre raporlama zorunluluğu 4. Grup madenler dışındaki diğer madenler için kaldırılıyor.
Böylece mermer, taş ocağı vb faaliyetler için şirket maliyetini önceleyen değişiklik hayata geçirilmeye çalışılıyor. Bugüne kadar çeşitli kanunlarda ve yönetmeliklerde yapılan değişiklikler sayesinde maden firmalarının istedikleri her yerde ve her şeye rağmen madencilik yapabilmelerinin önü açılmış ve adına ‘kamu yararı’ denmişti. İliç’te yaşanan felaket tüm uyarılara rağmen önlem alınmaması ve daha fazla kar için kapasite artışlarına göz yumulması, gerekli denetimin yapılmaması sebebiyle göz göre göre geldi.
MADENDE ÇALIŞAN İKİ İŞÇİYE KANSER TANISI
Madende geçmiş yıllarda da güvenlik önlemlerindeki eksikler nedeniyle can kayıpları yaşandığı ortaya çıktı. Haber10’dan Ersin Eroğlu’nun haberine göre, İliç’teki ocakta çalışmaya başlamadan önce 2012 yılında ‘sağlıklı’ raporu sunan Abdullah Doğan, iki yıl sonra akciğer kanserine yakalandı. İstanbul Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları Hastanesi’nde hazırlanan raporda kansere sülfürik asidin yol açmış olabileceği tespit edildi.
Doğan, rapor hazırlandığı süreçte hastaneye verdiği bilgilendirmede “Siyanürlü alanda işçiler normal iş kıyafetleriyle çalışıyordu, özel kıyafet kullanılmıyordu” dedi. Yaşananların ardından Doğan maden şirketine dava açtı. Ancak duruşmalar devam ederken geçen yıl hayatını kaybetti.
Öte yandan 2014-2019 yılları arasında madende çalışan Ali Fıstık da görevden ayrılmasının ardından yargıya başvurdu. Fıstık hakkında Adli Tıp Kurumu Başkanlığı tarafından verilen raporda bir akciğer hastalığı olan pnömokonyoz tanısı kondu.
