(The Turkish Post) – Ordu’nun Fatsa ilçesinde Laleli Merkez Camii yanında oturak olarak kullanılan taşın 1.800 yıllık olduğu anlaşıldı. Önemli bir tarihi eser olarak tespit edilen yazıtlı taş, cami bahçesinden kaldırılarak Ordu Müzesine götürüldü.
Tarihi taş, Fatsa Cahit Zarifoğlu Lisesi’nde edebiyat öğretmeni Aydın Bal’ın ihbarı sonucu fark edildi. Fatsa Belediyesi Kültür Müdürü Cevat Erbil ve Ordu Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Seçkin Evcim’in incelemeleri sonucunda taşın Roma dönemine ait mil taşı olduğu tespit edildi. Romalılar döneminde yollara dikilen, yolun yönünü ve merkeze uzaklığını gösteren bu taşlar ‘mil taşı’ olarak adlandırılıyordu. Marmara Üniversitesi’nden Prof. Dr. Hüseyin Sami Öztürk’ün yaptığı çeviriye göre, taşın M.S. 239 yılına ve Roma İmparatoru 3. Gordianus dönemine ait yaklaşık 1800 yıllık olduğu belirtildi. Evcim, “Taş, ne yazık ki orijinal yerinde bulunmuyordu; 1970’lerde cami temeli atılırken bulunmuş ve sonrasında yan yatırılarak oturma amacıyla kullanılmış” ifadelerini kullandı.
ORDU MÜZESİ’NE GÖTÜRÜLDÜ
Fatsa’nın Bolaman Mahallesi’nde bulunan Laleli Merkez Camii’nin temeli kazıldığı sırada, 1968 yılında bir taş bulundu. Taşın üzerindeki yazılardan şüphelenen vatandaşlar, gerekli incelemeleri yapmaya çalıştı ancak sonuç alamayınca taşı cami bahçesine oturak olarak yerleştirdiler.
1970’li yıllardan bu yana, mahalle sakinleri bu taşın üzerinde oturarak dinlenip sohbet ettiler. Ancak Fatsa Cahit Zarifoğlu Anadolu Lisesi’nde edebiyat öğretmeni olan Aydın Bal, taşın üzerindeki yazıları yeniden fark edince durumu Fatsa Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürü Cevat Erbil’e bildirdi. Ordu Üniversitesi’nden akademisyenlerin katılımıyla yapılan incelemeler sonucunda, taşın Roma İmparatoru III. Gordianus’a ait olduğu anlaşıldı.
YAKLAŞIK 1.800 YILLIK TARİH
Latince yazıtı içeren mil taşının üzerinde, İmparator III. Gordianus’un ismi ve unvanları yer alıyor. Ayrıca, taşın Roma Dönemi’ndeki yolun başlangıcından yaklaşık 3 kilometre uzakta konumlandığı belirtiliyor. Ordu Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü’nden Doç. Dr. Seçkin Evcim, bu taşın önemli bir eser olduğunu ve Karadeniz Bölgesi’nde benzerlerinin bulunmasının zor olduğunu ifade etti.
BÖLGENİN TARİHİNE KATKI
Doç. Dr. Evcim, “Bu taş, Roma Dönemi’nde yolları gösteren ve imparatorları onurlandıran mil taşlarından biridir. Fatsa’nın kültürel tarihine önemli bir katkı sağladı” dedi. Ayrıca, bölgedeki coğrafi zorluklar nedeniyle bu tür eserlerin tespitinin zor olduğunu vurguladı.
Cami bahçesindeki taşın tarihi anlamını bilmeyen mahalle sakinleri, yıllarca oturak olarak kullandıkları bu eserin değerini şimdi anladıklarını belirtti. İsmail Yıldız, “Bunun tarihi anlamını bilmiyorduk ama şüphelendiğimiz için birkaç kez görüşmeler yaptık” derken, Mahmut Türkmen de, “Taşın geçmişinden kimse bahsetmedi. Biz de bunu oturak taşı olarak kullandık” dedi.
Taş, gerekli incelemelerin ardından belediye ekipleri tarafından cami bahçesinden alınarak Ordu Müze Müdürlüğü’ne götürüldü. Mahalle sakinleri, böyle bir tarihi eserin kıymetini bilemedikleri için üzüntü duyduklarını ifade etti.
