(The Turkish Post) – Prof. Dr. Mahfi Eğilmez, son yazısında, Türkiye’de kriz algısını görünürdeki tüketim canlılığıyla örtmeye çalışanlara çarpıcı bir yanıt verdi. Eğilmez, restoranlar, AVM’ler ve lüks tüketim ürünlerine olan yüksek talebin aslında ekonomik çöküşün göstergesi olduğunu savunarak, “Hocam AVM’ler, kafeler, restoranlar dolu, pahalı cep telefonlarını, saatleri, parfümleri, kılık kıyafeti insanlar kapış kapış alıyor, nerede kriz?” diyenlere şu şekilde karşılık verdi: “Gülüyorum ‘işte tam da orada’ diyorum. Anlamıyorlar tabii, arkamdan beni bu sorularıyla alt etmiş olduklarını düşünerek kıs kıs gülüyorlar muhtemelen.”
RUJ ETKİSİ VE TÜKETİM PSİKOLOJİSİ
Eğilmez yazısında, 2008 krizinde ABD’de gözlemlenen “ruj etkisi”ne de dikkat çekti. Bu etki, “ekonomik kriz hallerinde tüketicilerin nispeten düşük maliyetli lüks mallara olan talebinin arttığını” ifade ediyor. Kavramın, Estee Lauder’in Yönetim Kurulu Başkanı Leonard Lauder tarafından geliştirildiğini belirten Eğilmez, insanların büyük harcamalardan kaçınıp, “kendini krizde değilmiş gibi hissettiren, nispeten küçük ama gösterişli harcamalara yöneldiğini” vurguladı.
‘ORTA SINIF KAYBOLMUYOR, BİR ALT SINIFA DÜŞÜYOR’
Yazının sonunda Eğilmez, günümüz Türkiye’sinde sınıf değişimlerinin görünür hale geldiğini belirtti. “Demek ki artık orta sınıfın değil üst gelir kategorisindekilerin statü endişesi yaşadığı, gösteriş tüketimine geçtiği döneme geldik” diyen Eğilmez, sosyoekonomik hareketliliğin aşağı yönlü olduğunu belirtti. Sonuçta şu tespitte bulundu:
“Orta sınıf kaybolmuyor, bir alt sınıfa düşüyor, orta üst gelirliler ise artık yeni orta sınıfı oluşturuyor.”
