(The Turkish Post) – SUNA YAMAN
Libya’da 2011’de Muammer Kaddafi’nin devrilmesinden bu yana devam eden iç savaş ve siyasi istikrarsızlık, 2024 yılında da çözüme kavuşabilmiş değil. Birleşmiş Milletler’in (BM) çabaları ve uluslararası toplumun müdahalelerine rağmen, ülkedeki siyasi çıkmaz sürüyor.
BM’nin Libya Özel Temsilcisi Abdoulaye Bathily, Libya’daki siyasi liderlerin ulusal çıkarları göz ardı ederek kişisel menfaatlerini ön planda tuttuğunu belirtti. Bathily, siyasi sürecin ilerleyebilmesi için liderlerin ahlaki sorumluluklarını yerine getirmeleri ve samimi müzakereler yapmaları gerektiğini vurguladı.
2024 yılında, Libya’daki seçimlerin ertelenmesi ve siyasi süreçteki duraklamalar, ülkedeki krizin daha da derinleşmesine yol açtı. BM Güvenlik Konseyi’ne bilgi veren Bathily, liderlerin diyalog için belirledikleri ön koşullar nedeniyle sürecin tıkandığını ifade etti. Örneğin, Temsilciler Meclisi Başkanı Agila Saleh, tek bir birleşik hükümetin kurulması gerektiğini savunurken, diğer liderler de kendi koşullarını öne sürdüler.
EKONOMİ VE GÜVENLİK SORUNLARI
Libya’da ekonomik durum da giderek kötüleşiyor. Bathily, ülkenin mali ve ekonomik pratiklerinde ciddi sorunlar olduğunu ve Merkez Bankası’nın likidite krizi uyarısında bulunduğunu belirtti. Dinarın değer kaybetmesi ve yabancı para birimlerine erişimin kısıtlanması, halkın yaşam standartlarını olumsuz etkiliyor.
Güvenlik durumu ise özellikle büyük şehirlerde oldukça gergin. Trablus ve Misrata gibi şehirlerde silahlı grupların varlığı, sivillerin güvenliğini tehdit ediyor. Ayrıca, Libya’daki istikrarsızlık, Çad, Nijer ve Sudan gibi komşu ülkeleri de olumsuz etkiliyor. Silahlı aktörlerin ve ağır silahların varlığı, bölgesel güvenliği tehlikeye atıyor.
İNSANİ DURUM VE İNSAN HAKLARI
Libya’daki insani durum da ciddi endişe kaynağı. Göçmenler, mülteciler ve yerinden edilmiş kişiler, kötü yaşam koşulları ve insan hakları ihlalleriyle karşı karşıya. Sudan’daki kriz nedeniyle Libya’ya gelen mülteci sayısında artış yaşanıyor ve bu durum insani yardımlara olan ihtiyacı artırıyor.
Libya’daki çözüm süreci, ulusal uzlaşı sağlanmadan ve uluslararası toplumun koordineli çabaları olmadan ilerleyemiyor. BM ve diğer uluslararası aktörlerin, Libyalı liderlere baskı yaparak onları yapıcı bir şekilde sürece katılmaya teşvik etmeleri büyük önem taşıyor.
