(The Turkish Post) – Farklı para birimlerinin satın alma gücünü farklı ülkelerdeki bir Big Mac hamburgerinin fiyatlarıyla karşılaştıran gösterge olan Big Mac Endeksi, Türkiye’deki hayat pahalılığını gözler önüne serdi. Endekse göre, Türkiye’de 2022 yılında bir Big Mac hamburgerinin fiyatı 1,86 dolar iken, bugün aynı hamburgere 5,59 dolar veriliyor. Endekse göre fiyatlar üç yılda 3 kat artmış oldu.
TL DEĞER KAYBETTİ, ALIM GÜCÜ ERİDİ
Karar’ın aktardığına göre; ekonomide yaşanan sorunlar son yıllarda Türkiye’de TL’deki değer kaybını katlarken alım gücünde ciddi oranda erimeye neden oldu. Hayat pahalılığı günden güne artarken The Economist Gazetesi tarafından 1986 yılından beri dünya çapında yayınlanan Big Mac Endeksi tablodaki vahameti gözler önüne serdi. İki para birimi arasında satın alma gücünü gösteren endekse göre bir Big Mac hamburger menüsü dolar bazında son üç yılda üç kat pahalandı.
VİETNAM BİLE BİZDEN İYİ DURUMDA
Endekse göre Türkiye’de 2022 yılında bir Big Mac hamburgeri 1.86 dolarken bugün 5.59’a çıktı. 3,5 yılda menü fiyatında artış 3 katı buldu. Türkiye’nin hemen üstünde yer alan ABD’de bu süre zarfında Big Mac fiyatı sadece 1 dolar artarak 6.01 oldu. Türkiye’nin altında ise 5,28 dolar ile Meksika, 3.98 ile Güney Kore, 3.55 ile Çin, 3.23 ile Japonya ve 2,91 dolar ile Vietnam yer aldı. Bu ülkelerde alım gücünün Türkiye’nin çok üstünde olması da dikkat çekti.
BIG MAC ENDEKSİ’NE GÖRE HAYAT ÜÇ KAT PAHALILANDI
Farklı para birimlerinin satın alma gücünü farklı ülkelerdeki bir Big Mac hamburgerinin fiyatlarıyla karşılaştıran gösterge olan Big Mac Endeksi, Türkiye’deki hayat pahalılığını gözler önüne serdi. Endekse göre, Türkiye’de 2022 yılında bir Big Mac hamburgerinin fiyatı 1,86 dolar iken, bugün aynı hamburgere 5,59 dolar veriliyor. Endekse göre fiyatlar üç yılda 3 kat artmış oldu.
İngiliz dergisi The Economist tarafından 1986 yılından bu yana hazırlanan Big Mac Endeksi, Türkiye’deki gerçek enflasyonun TÜİK’in açıkladığının kat kat fazla olduğunu ortaya koydu. TÜİK’e göre çekirdek enflasyonda yıllık artış oranı yüzde 35,64 olarak gerçekleşti. Temel Mallar grubu yıllık fiyat artışı yüzde 21,09, hizmet grubu yıllık fiyat artışı ise yüzde 50,34 olarak gerçekleşti. Big Mac Endeksi’ne göre ise Türkiye’de hamburger fiyatları son üç yıl içinde 3 kat artış gösterdi. 2022 yılında Türkiye’de bir Big Mac hamburgerinin fiyatı 1,86 dolar iken, bugün aynı hamburgere 5,59 dolar verir olduk. Yani 2022’de 24 lira 72 kuruşa satın alınan hamburgerin şimdiki TL değeri 225 lira 75 kuruşa çıkmış oldu. Nominal getiri 200 lira olurken, nominal getiri oranı yüzde 811 olarak hesaplandı. TL bazında kayıp üç yılda yüzde 100’e ulaştı.
TL’nin dolar karşısındaki kaybı da yüzde 9,33 olarak hesaplandı. Diğer ülkelere bakıldığında, Türkiye’nin hemen üstünde 6,01 dolar ile ABD yer alırken, daha yukarıda 6,82 dolar ile Birleşik Krallık ve 8,99 dolar ile İsviçre yer aldı. Türkiye’nin altında yer alan ülkeler ise, 5,28 dolar ile Meksika, 3,98 dolar ile Güney Kore, 3,55 dolar ile Çin, 3,23 dolar ile Japonya ve 2,91 dolar ile Vietnam oldu. Araştırmaya göre, dolar bazında daha uygun hamburgere sahip ülkelerdeki alım gücünün Türkiye’den daha yüksek olması da dikkat çekti. Bu ülkeler karşılaştırıldığında, fiyatların daha aşağı seviyelerde olduğu Güney Kore, Çin ve Japonya gibi ülkelerdeki insanların alım güçlerinin Türkiye’ye kıyasla çok daha yüksek olduğu ortaya çıktı.
BIG MAC ENDEKSİ NEDİR?
Big Mac Endeksi, 1986 yılından bu yana The Economist tarafından iki para birimi arasındaki satın alma gücü paritesini (PPP) ölçmenin gayri resmi bir yolu olarak yayınlanan ve piyasa döviz kurlarının malların farklı ülkelerde aynı maliyete sahip olmasına ne ölçüde yol açtığını test eden bir fiyat endeksidir. Endeks, McDonald’s restoranlarında satılan en temel ve tercih edilen hamburger olan “Big Mac’i” satın almak için dünya çapındaki göreli fiyatı karşılaştırmasıdır.
