(The Turkish Post) – İktidar 30 Kasım 2021’de Karadeniz’deki Sakarya gaz sahasında doğalgaz rezervi bulunduğunu müjdeledi. Sakarya Gaz Sahası’nda ilk fazda 10 kuyudan günlük 10 milyon metreküp üretim yapmayı planladıklarını açıklayan hükümet, ikinci fazın tamamlanmasıyla bu rakam 40 milyona çıkacağını belirtti. 13 Haziran 2022’de ise bu kez Karadeniz gaz bulunduğu müjdesini verildi. 2023’ün birinci çeyreğinde ilk fazda üretilecek günlük 10 milyon metreküp doğal gazı milli iletim sistemine aktarılacağı duyuruldu.
Ancak Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun Haziran 2023 verileri Karadeniz doğal gazının üretim verilerine henüz yansımadığını gösteriyor. Günlük 10 milyon metreküp üretim olsa aylık 300 milyon metreküp üretim olması gerekiyor. Ancak Temmuz 2021-Haziran 2023 arasındaki iki yıl boyunca aylık üretim 40 milyon metreküpü bile aşmadı.
TÜRKİYE RUSYA İLE PETROL İTHALATINDA GAZ BASTI
‘Müjdelerle’ açıklanan Karadeniz gazında belirsizlik sürerken Türkiye Ukrayna ile savaşta olan ve Türk ihracatçısına ödeme bile yapamadığı belirtilen Rusya’dan petrol ithalatında tüm zamanların rekoruna ulaştı. Rus petrol şirketleri Türkiye’ye petrol sevkiyatını artırmaya devam ederken Aralık 2023’te Rusya’dan deniz yoluyla petrol ithalatında tüm zamanların en yüksek hacmine ulaşıldı.
Türkiye, Aralık 2023’te Rusya’dan deniz yoluyla günlük 444 bin varil petrol alarak bu alanda en yüksek seviyeyi gördü. Söz konusu petrolün yaklaşık yüzde 70’inin Aliağa Limanı’na nakledildiği ve Rusya’nın aralık ayındaki toplam deniz ihracatının yüzde 13’ünü teşkil ettiği bildirildi. Kpler’in ön verilerine göre Ocak 2024’te de Rusya’dan petrol ithalatının günlük 400 bin varilin üzerine çıkması bekleniyor.
TÜRKİYE, RUS YAKITININ DA EN BÜYÜK İTHALATÇISI
Rusya’dan Türkiye’ye petrol ihracatı, Lukoil’in Ekim 2023’te Azerbaycan şirketi SOCAR’a ait Star petrol rafinerisine sevkiyata başlamasıyla birlikte artışa geçti. Geçen yıl Türkiye, Rus dizel yakıtının da en büyük ithalatçısı oldu. Türkiye’ye petrol ve akaryakıt tedarikindeki bu önemli artış, Batı’nın Rus petrol ve petrol ürünlerine uyguladığı yaptırımların bir sonucu olup bunun sonucunda Rusya, Avrupa’ya tedariki fiilen durdurdu.
Türkiye’ye sevkiyatı daha cazip kılan bir diğer gelişme, Husilerin gemilere yönelik saldırıları sonrası Kızıldeniz’deki gemi trafiğinde baş gösteren sorunlar oldu. Şimdiye dek Rus kargosu taşıyan tek bir gemi bile hasar görmedi ve bilindiği kadarıyla saldırıların hedefi olmadı. Ancak yine de Rus petrol şirketleri, Süveyş Kanalı üzerinden Asya’ya olan petrol arzını azalttı. Aralık ayında konteyner hatlarının ve büyük petrol şirketlerinin büyük bölümü, Kızıldeniz ve Aden Körfezi üzerinden kargo transitini askıya alarak Ümit Burnu üzerinden daha güvenli bir rotayı tercih etti.
Rusya, Türkiye’ye genel Ural ham petrolü ihraç ediyor. Nitekim Star rafinerisinin Rus Lukoil firmasıyla Ural ham petrolü alımı için imzaladığı anlaşmayla birlikte Türkiye daha ucuz Rus petrolü ithal etmeye başlamıştı.
