(The Turkish Post) – SUNA YAMAN
İsrail’in Arap ülkeleriyle normalleşme süreci, bölgedeki dengeleri değiştiriyor. Bu durum İran’ın izolasyonunu artırma ve bölgedeki etkisini sınırlamaya yönelik İsrail stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. İsrail’in Arap ülkeleriyle normalleşme süreci, bölgede yeni bir dinamizm oluşturabilir. Bu durum İran’la müzakere imkanlarını artırabilir. Tüm kamuoyu baskısına rağmen Türkiye’nin de İsrail ile ciddi bir gerilim yaşamaması İran’ı diplomatik görüşmelere mecbur bırakabilir.
1979 yılına kadar İran ile İsrail arasındaki ilişkiler barışçıl bir ilerleme kaydediyordu. Ancak o yıl gerçekleşen İslam Devrimi ile ilişkiler karmaşık bir hal almaya başladı. İran’ın Şii İslamcı kimliği ve İsrail’in Yahudi devleti olarak kendini tanımlaması, bu gerilimi daha da karmaşık hale getirdi. Bölgedeki mezhepsel ve dini çatışmalar, İran-İsrail ilişkilerini etkileyen önemli bir faktör. Bunun yanında iki ülke arasındaki gerilim, bölgesel etkileşimlerden tarihi çatışmalara kadar pek çok faktöre bağlı şekilleniyor. İran’ın nükleer programı, İsrail’in güvenlik endişeleri, Suriye ve Lübnan gibi bölgesel aktörlerdeki etkileşimleri gibi faktörler bu gerilime yön verebiliyor.
İRAN MÜZAKERELERE YANAŞACAK MI?
İran, bölgede genişlemeci politikalar izlerken, İsrail kendisini İran’ın bölgesel etkisini sınırlamak için mücadele eden bir ülke olarak görüyor. İran’ın Lübnan’daki Hizbullah ve Suriye’deki Esad rejimi gibi vekil gruplar üzerindeki etkisi, İsrail için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Ayrıca, İran’ın nükleer programı, uluslararası toplumun dikkatini çekiyor ve İsrail’in yanı sıra diğer bölgesel aktörlerin de tepkisini çekiyor. Uluslararası toplumun İran’a yönelik yaptırımları ve diplomatik mücadelesi, bölgedeki gerilimi artırıyor.
İsrail’in Arap ülkeleriyle normalleşme süreci, bölgedeki dengeleri değiştiriyor ve İran’ın izolasyonunu artırıyor. Bu durum, İran’ın bölgedeki etkisini sınırlamaya yönelik İsrail stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. İsrail’in Arap ülkeleriyle normalleşme süreci, bölgede yeni bir dinamizm oluşturabilir. Bu durum İran’la müzakere imkanlarını artırabilir.
GERİLİMİ AZALTMA ÇABALARI SONUÇ VERECEK Mİ?
Gerilimin son noktası 19 Nisan Cuma sabahı İsrail’in İran’ı bir füzeyle vurmasıyla yüklesen gerilimin bir tepkimesi olarak ortaya çıktı. Amerikalı yetkililer, bir İsrail füzesinin İran’ı vurduğunu doğruladı İran devlet medyası, İsfahan eyaletinde patlamalar olduğuna dair doğrulanmamış haberler yayınladı. İran devlet televizyonu, İsfahan’daki nükleer tesislerin güvende olduğunu açıkladı.
İran ve İsrail arasındaki gerilimi azaltmak için diplomatik çabalar da var. Türkiye, İngiltere, Çin ve Mısır dahil birçok ülke gerilimi azaltmak için çağrıda bulundu. Ancak, taraflar arasındaki güven eksikliği ve bölgedeki karmaşık dinamikler, çözüm sürecini zorlaştırıyor.
